Senaryo yazarken merak ettikleriniz…

SORU 1: Karakterlerin kıyafet tarz ve şekillerine değinilir mi? Değinilirse, hangi aşamada değinilir? ( Sinopsis, Tretman, Senaryo)

CEVAP: Her şey kurduğunuz öykü ile ilgili. Eğer öykünüzü, mesela karakterinizin duygu durumunu, karakter gelişimini vs. anlatabilmek için seçtiği kıyafetlerin değişimini gözetiyorsanız kıyafetler yazılır. Yoksa hiç bir gerekçesi olmadan karaktere bir kıyafet giydiriliyorsa bunu yazmaya gerek yoktur. Sanat Yönetmeni’nin görevi bu gibi durumlarda tercihler yapıp karalara varmaktır. Bu sebeple yazar gerçekten anlamlı bulduğu kıyafetleri yazmalı. Senaryo ve tretman aşamasında.

Senaryo yazarken merak ettikleriniz

Senaryo yazarken merak ettikleriniz

SORU 2: Jenerik te, filmin önemsediğimiz bölümlerinden ipucu veren görüntüler verebilir miyiz?

CEVAP: Verebilirsiniz ama filmin sırlarını açık etmeyiniz.

SORU 3: Senarist film müziğine ne derece tavsiye ve müdahalede bulunabilir?

CEVAP: Fazla detaya girmeden her türlü tavsiyede bulunabilir. Filmde özellikle kullanılmasını istediği parçalar varsa senaryoya yazabilir. Ama bu istekleri yazarken işi sadece müzik olan filmin müzik sorumlusuna da iş bırakmalı. Herkesin kendi işini yapması önemlidir. Senaristin işi öyküyü iyi kurmaktır. Bir müzisyen kadar müzik dünyasına hakim olmayabilir. Olsa da isteklerini son söz olarak senaryoya yazmamalıdır. İşin profesyonellerine de çalışma alanı bırakmalıdır. Zaten film yapım aşamasına geldiğinde senaristin fazla müdahil olduğu noktalar varsa yetkili kişiler tarafından devre dışı bırakılacaktır.

SORU 4: Tretmanda, bir maddede anlattığımız (iç-dış) görüntüyü, senaryoda ayrı ayrı sahnelere ayırabilir miyiz, yoksa bir Tretman her maddesi bir senaryo sahnesi olmak zorunda mıdır?

CEVAP: Tretmanı sahne sahne yazmak zorunda da değilsiniz. Size kalmış. Sahne sahne yazmak işinize yarayacağı için öyle önerilmiştir. Yoksa bu konuda herkesçe kabul edilmiş bir standart yoktur.

SORU 5: Tretman ile senaryonun açıklama kısmı arasındaki farklar nelerdir?

CEVAP: Senaryodaki açıklama kısmında (aksiyon, devinim), mizansen adını verdiğimiz, sahne içinde karakterlerin davranışlarının tasviri bulunur. Bu tasvir tretmanda senaryoda olduğu kadar detaylı olmak zorunda değildir. Tretmanda asıl amaç dramatik yapının detaylı bir şekilde kurulmuş olmasıdır. Senaryoda ise film bittikten sonra, perdedeki halinin nasıl olacağına karar vermektir. Bu anlamda tretman daha içeriksel, senaryo daha biçimseldir.

SORU 6: Aynı sahnede uzak ve yakın çekimler aynı sahne başlığı altında mı olmalı, yoksa ayrı sahne ve başlık mı kullanılmalı?

CEVAP: Sahneleri ayırmak için asıl belirleyici şey mekandır. Mekan değişmediği sürece bir sahne içinde çok sayıda farklı çekim ölçeği kullanılabilir.

SORU 7: Filmin başında diyalog başladıktan sonra kisiler akmaya devam edebilir mi?

CEVAP: Ülkemiz sinemasında başlangıç jeneriğinin olması-olmaması ya da biçimi ile ilgili sınırlandırmalar ve standartlar yoktur. İstediğiniz gibi bir açılış tasarlayabilirsiniz.

SORU 8: Toplu ekiplerle oluşan sahnelerde her kişiye ayrı ayrı isim vermemiz gerekir mi? Yoksa diyalogda bulunacak olan önemli kişilere mi isim vereceğiz? Komutan, Doktor, Hoca gibi…  Örnek: Olay yeri inceleme ekibi, sağlık ekibi gibi.

CEVAP: Birden fazla sayıda insanın tek bir diyaloğu hep bir ağızdan söylemesi çok sık rastlanan bir durum değildir. Böyle bir durumda (mesela bir futbol stadyumunda taraftar kitlesi) kitleyi tek bir karakter gibi yazmalısınız. (mesela, TRİBÜNLER: Gooooool!) Birden fazla insan farklı farklı diyalogları aynı anda seslendiriyorlarsa buna tiyatro ve sinemada RABARBA adı verilir. Rabarba söz gürültüsü demektir. Tek seslilik değil çok sesliliktir. Rabarba arasında duyulmasını istediğiniz kelimeleri sıkıştırabilirsiniz. (mesela, TRİBÜN:  Rabarba; Gooool! Yuuuuh! Helaaal! Yaşaaa!) Ancak farklı karakterler, kimin ne söylediği belli olacak şekilde hep bir ağızdan konuşuyorlar ve hepsinin de seyirci tarafından duyulması gerekiyorsa, karakterler tek tek yazılıp, diyalogları da diğer karakterler gibi uygulanır.

SORU 9: Bir otomobilin arka koltuğunda oturan iki kişi diyalogda bulunacaksa, bu durum da şoföre de yer vermemiz gerekir mi? Gerekirse hangi aşamada yer veririz. Tretman, Senaryo…

CEVAP: Şoförün kurguda görülmesini istiyor musunuz? Şoförün hikayenin akışında bir yeri var mı? Şoför hikeyede hiç önemi olmayan sıradan bir şoför ise hiç bir aşamada yazmanıza gerek yok. Yönetmen isterse şoförden detay alır ve kullanır. Hikayede yeri var ise, onun orada olmasının bir anlamı var ise tretman, senaryo hatta duruma göre sinopsiste bile yazmalısınız.

SORU 10: Doğrusal zaman gerçek zaman akışına çok yakın ise, mesela olaylar 3-5 ay veya 2-5 yıl da, başlar biterse bu değerli midir?

CEVAP: Zamanın ileri ya da geriye doğru kesintiye uğraması (Flashforward ya da Flashback) bir filmi kendi başına değerli ya da değersiz yapmaz. Nasıl kullandığınız önemlidir. Her iki şeklin pespaye kullanımları olabileceği gibi son derece estetik (yani değerli) kullanımları olabilir.

SORU 11: Doruk noktası birden fazla olabilir mi? En son da olabilir mi?

CEVAP: Olabilir, şöyle ki: Senaryonuzda birden fazla öykü ekseni varsa her eksen için ayrı bir doruk notası olabilir. Bazı eksenlerin ucu açık da kalabilir. Doruk noktasının yeri değişkendir en sonda da olabilir. Bu, öyküyü nasıl kurguladığınıza bağlıdır.

SORU 12: Anlamının, herkes tarafından bilinmeyeceğini düşündüğümüz, kelimeleri ve nesne isimlerini kullanmak risk midir? Mesele: Kelik, azık vb.

CEVAP: Karakterlerin diyaloglarında, gerekiyorsa kullanmanızda hiç bir sakınca yoktur. Ancak sadece yapımcı yönetmen ve oyuncular gibi, film insanlarının okuyacağı, aksiyon yazdığınız kısımlarda kullanırsanız, herkes anlamayacağı için sakıncalı olabilir.

SORU 13: Olaylar eğer bir köy veya yörede geçiyorsa, karakterleri o yörenin ağzı ile konuşturmak, daha gerçekçi olur mu? Her karakterin İstanbul Türkçesi ile konuşması gerçekçi olur mu? Eğer yöre ağzı tercih edilecekse bu senaryoya nasıl yansır. Nasıl telaffuz edilecekse öyle mi yazılır?

CEVAP: Bu konuda bir uzlaşı yok. Piyasada her iki türlü senaryoya da rastlayabiliyoruz. Ancak doğrusu senaryo metninde karakterlerin diyaloglarının düzgün bir dille yazılmasıdır. Aksiyon, açıklama kısımlarında ise sözgelimi şöyle bilgiler yazılmalıdır: “Hasan Adana yöresine has bir aksanla konuşmaktadır.” Bunu okuyan oyuncu, canlandıracağı karakterin aksanının hangi yöreye ait olduğunu öğrenecektir. Konuyla ilgili gerekli bilgiye sahip değilse araştırır ve öğrenir. Aksanlı konuşan bir karakterin diyalogları düzgün bir dille yazılırken karakterin olmadığı bir karaktere dönüşmesi de önemli bir risktir. Sözgelimi eğitimsiz bir karakter eğitimli bir karakter gibi görünmemelidir. Bunun için diyalogların düzgün bir türkçeyle ama karaktere uygun bir tarzda yazılmaları gerekir.

SORU 14: Figüranlara nasıl yer verilir? Mesela: Sınıfta başka öğrenciler de vardır, olayı çok sayıda meraklısı izlemektedir, düğünde çok sayıda davetli vardır gibi mi olmalıdır?

CEVAP: Sahne başlığına FGR harflerini ilave etmeniz durumunda sahnede arkaplanda sorudaki gibi yardımcı oyuncuların var olduğunu belirtmiş olursunuz. Aksiyon yazdığınız yerlerde de bu FGR’nin kim olabileceğine dair bilgi olmalıdır. Dolayısıyla sahne başlığına yazacağınız FGR sadece kolaylık sağlamak içindir. Yazmasanız da yapımcı sahneyi okuyunca sahnede FGR olduğunu anlayabilmelidir.

SORU 15: Jeneriğin detayları yazılır mı? Yazı karakteri, akış şekli gibi.

CEVAP: Yazabilirsiniz ama riskini göze alıyorsanız. Çokbilmiş bir senarist gibi görülebilirsiniz. Jenerik yazıları başka uzman kişilerin sorumluluğundadır. Ancak özel bir font seçtiyseniz ve bunun öykü için bir anlamı varsa bir öneri olarak bunu belirtmenizde sakınca yoktur.

SORU 16: Önemsediğimiz bir sözümüzü, örneğin kendi sinema tanımımızı, nereye yazabiliriz, senaryonun başına, sonuna…

CEVAP: Sinema hakkındaki görüşlerinizi filminizin başında sonunda bir özdeyiş olarak sunmanız doğru olmaz. Bunun yeri filminiz değildir. Ancak alıntı sözleri istediğiniz her yerde kullanabilirsiniz.

SORU 17: İntihara teşebbüs eden bir karakteri anlatırken, bir, (Irmağın – denizin- oto yolunun …)  kenarında düşünceli bir şekilde bekler. Diyebilir miyiz, yani; ırmak, nehir, yol vb. seçenekleri yazarsak çekimin duruma göre kolay olması açısından iyi olur mu?

CEVAP: Senarist olarak karakterin nasıl intihar edeceği tercihini siz yapmalısınız. Aksi takdirde en ucuz intihar yöntemi tercih edilir ve bu da doğal olarak iyi sonuç vermez.

Sorular İbrahim Özer’e cevaplar bana ait. Güzel şeyler yazın!

Bu yazı Senaryo Yazarlığı kategorisine gönderilmiş ve , , ile etiketlenmiş. Kalıcı bağlantıyı yer imlerinize ekleyin.

Senaryo yazarken merak ettikleriniz… için 675 cevap

  1. Sbrkyaa der ki:

    Akış kısmında takıldım. Mini dizi 8 bölüm yazmak istiyorum özet halinde neler olacağını yazabilir misiniz?

  2. Tefo der ki:

    Kolay gelsin hocam.

    130 dakikalık bir senaryo yazacağım ancak problem şu ki; ben yazdığım sahnelerin toplamının 130 dakika olduğunu nasıl anlayacağım? Senaryoya geçmedim daha. Tretman mı diyeyim ne diyeyim, daha ne sahne yazacağımı tasarlıyorum. 1 sahne 1 dakika kuralını önemsiz buluyorukm kendimce ve fazla film dizi izleyen birey olarak tasarladığım sahnelerde ne yazacağımı bildiğim için aklımda kurguluyorum hep. Şu sahne 3 dakika olsa, diğeri 12 olsa, bu kısa olacak 1 dk desek, şuna 30-40 sn versek gibi düşünüp yazınca, bir de bakışma, bekleme, kurgu gibi çeşitli dolduruşları dikkate alıp ta hesaplıyorum sizce doğru bi usül mü? Siz senaristsiniz. Nasıl olduğunu en iyi bilensiniz nasıl yapılıyor bu durum?

    • Gökhan der ki:

      1 sayfa 1 dakika kabul edilir. Siz bu manktıkla yazın bitirin. Sonra yapımcı, yönetmen, finansör vs. ile toplantılar yapmaya başladığınızda revizyonlar yapılır.

      • Tefo der ki:

        Şu halde 130 dakika 90 sayfa yaptığı için 60 70 sayfa yazılan bi’ senaryo yeterli midir? Çünki çeşitli kurgular sonucu 30-40 dakika uzanıyor. Daha fazla da olabilir tabii. Bu şekildr de olabilir mi?

        • Gökhan der ki:

          130 sayfa 130 dakika olarak kabul edilir. Türk dizilerini ölçü olarak almıyoruz. Sinema filmleri için böyle. 130 dakika bir sinema filmi için ticari güçlükler çıkarıyor. 1 günde bir sinema salonunda oynayan seans (gösterim sayısı) 100 dakikadan fazla ise azalıyor. Genellikle büyük bütçeli ve epik (destansı filmler) bu süreleri aşıyorlar. O yüzden 100 sayfayı geçmeyin derim. Bu da en fazla 100 dakika demek, bir yapımcı için ideal süre 80-100 dakika arasıdır.

  3. Kurban der ki:

    Merhaba hocam.
    Ben mobilden Celtx’i kullanıyordum ancak onu da artık mahvetmişler. Değiştirmişler, ücret mücret girmiş işin içine yani şöyle ki; artık kullanılmaz hale gelmiş vaziyette. Bu yüzdendir; Google Play’den bi uygulama yükleyip onunla yazıyorum artık. Yazdırma programı var, pdf dönüştürücü yani. Onun ayarlarını bilmiyorum ama. Siz onları yazabilir misiniz?
    Ya da hangi yoldan yazabilirim? Artık alıp elime kağıt kalemi öyle yazacağım galiba. Bi yol bulamadım. Hazırlık tamam sadece görücü karşısına çıkarmak için yazma aşaması kaldı 😉

    Ayriyetten kesme geçişini kullanmayabilir miyiz, yazmayabilir miyiz, anlaşılır değil mi hocam? Diye de bi soru.

    Saygılar.

  4. Cahan der ki:

    Hocam bugün bir kutap gibi soru cevap sitenizi okuyup bitirdim. Eğitimim yok senaryo ile alakalı. Sadece Syd’in kitabı ve ya farklı kaynakları okuyarak öğrendim ve tabi ki sosyal medyadan. Şimdi soracağım sorularım sitede benzer şekilde vardı ancak aydınlanmak için sormak istiyorum, çünkü benim de soruma aradığım cevaplar bunlar.

    1_Müzikaltı ifadesi sahne başlığına mı yazılır? Ve aksiyona da hangi müzik, ve karakter mizansenleri mi yazılır?
    Kısaca şu mu?
    İÇ. ARABA – GECE 2 (MÜZİKALTI)
    Radyodan “Alla beni l, pulla beni” açar Kaspi. Ve volu yükseltir.

    2_Senaryoda kamera, objektif, görüntü gibi ifadelerin kullanılması sakıncalı mı? Ve eğer bir karakterin yüzünün, kimliğinin kısa bir süre gösterilmemesini istiyorsak bunu yazar mıyız şöyle? Atıyorum;
    Görüntü Kaspi’nin ayaklarından başlayıo omzunda durur. Yüzü görülmez. Karşıdan gelen insanlar bulanıktır. – gibi.

    Biliyorum görürüz, burada keseriz vs. Olmaz.

    3_ a)Mix to yaygın kullanılan bir geçiş mi? Ben senaryoya yazsam, yönetmen “buna ne gerek vardı, ideali kesme geçiş zaten” der mi?

    b)şu iki sahneden hangisin de olmalı hocam kesme?

    İÇ.KAFE – İÇ – GECE 29
    Kaspi elinde tutmuş olduğu şapkasını takıp, inmeye karar verir.
    Cut to:
    DIŞ.KAFE ÖNÜ – GECE 30
    Kaspi kafeden çıkınca hafif sarsılır vs.
    Yoksa
    İÇ. EV ODA – GECE 33
    Kaspi yemek yemekte vs.
    CUT to,:
    İÇ. MÜFİT EV SALON – 34
    Müfit ile Kaya merdivenlerden iner, koltuğa otururlar.
    (Burda Müfit ve Kaspi sahnesi arasınds uzaktan yakından alaka yok. Bence ilk örnekte (a) doğru olmalı öyle mi hocam?)

    3_Diyelim bir orman sahnesi yazıyoruz. Bir ormanın içindeki grupu bir de ormana daha girmeden oradaki yolda, asfaltta bekleyen arabanın içinde geçen olayları anlatacağız. Bu araba sahnesin başlığı nasıl olmalı?

    DIŞ. ORMAN ARABA İÇİ – GÜN mü
    ?
    DIŞ. ARABA İÇİ – GÜN mü
    (buraya ormanda olduğumuzu belirtsek yeterli sayılıyor mu?)

    Sağ olun hocam

    • Gökhan der ki:

      1- Ben aksiyon kısmına yazıyorum, bu şekilde öneriyorum.
      2- Verdiğiniz örnek gayet düzgün. Amaç derdinizin anlaşılması. Senaryonuz bir kullanma kılavuzu gibidir bunu unutmayın.
      3- a) Mix ya da zincirleme geçiş belli durumlarda kullanılır. Senaristin mix yazması bir tavsiye anlamına gelir. Son kararı kurgucu ve yönetmen verir.
      b) Geçişlere herhangi bir şey yazmasanız otomatik olarak orada kesme var olarak kabul edilir. Verdiğiniz örneklerin ikisi de kesme olabilir.
      4- Araba hangi karakterin arabası ise ya da hangi karaktere “bağlı” ise onun ismini vererek sahne başlığı vermeniz daha şık olur. Şöyle: AHMET ARABA, ORMAN GİRİŞİ, İÇ/GÜN
      MEHMET ARABA, ORMAN İÇİ YOL, İÇ/GÜN

  5. Cesur der ki:

    Elimde hazır bir film senaryosu var hocam. Neredeyse 130 dk. Nasıl görücü bulurum?

    Siteniz dışında hangi yolu denemem gerek?
    Sitenizde yazdım projeyi.

    • Gökhan der ki:

      Türkiyede film yapan yapım şirketlerini ve yapımcıların bir listesini çıkarın. Daha sonra bu isimlerle nasıl bir araya gelebilirsiniz ve senaryonuzu anlatabilirsiniz bunu hesaplayın. Öte yandan senaryo yarışmalarına katılın.

  6. Azer der ki:

    Hocam iyi günler.

    Ben bir dizi projesini yazıyorken, işimi garantiye ve hızlıya almak adına film yazayım dedim. Ve buna oldukça kafa yorup başladım. Şimdi kendimce basamaklar oluşturdum.
    Fikir tamamdı. Ne yapacağım da. Sonra kendimce tretman değil ama tretman sayılacak bir yol buldum. Yazacağım sahneleri sırasıyla numaralayıp tretmanize ettim. Bu da 65 nokta oldu. 65 sahne değil elbette. Fakat 65 notum, sahnem gibi diyeyim. 2-3 sahneyi bir numara altında yazmış olabilirim. Atıyorum;
    1…
    2…
    3…
    4…
    5….
    6….
    7. Ali eve gelip silahı alır. Bahçede ateş eder. Arabaya biner. Ve s.

    7. Numarada gördüğünüz gibi bu şekilde yani. Tretman diyeceğimiz tam metin hazır değil. ‘Ama her yazarın bir yazma yöntemi vardır’ diye okumuştum. Ve bu yöntem hayalimi yaratmak için yeterli bence. Sizce de yeterli mi? Nasıl, doğru yolda mıyım?

    Ayriyetten şunu sorayım hocam.
    Tahminimce ve 1sayfa=dk kuralınca 1 buçuk saat kadarlık bir film olacak. Daha azaltmam mı, arttırmam mı lazım? Ve ya yeterli mi?

    • Gökhan der ki:

      Tretman için üzerinde uzlaşılmış bir format yok. Yani elinizdeki mevcut tretman işinizi görür. Diyelim ki anlaşılmayan yerler oldu ya size “buraları şöyle şöyle yazar mısın” dendi. Ona göre yeniden yazarsınız. 90dk, sinema filmi için ideal uzunluktur, bozmayın.

  7. Yaren der ki:

    Hocam merhaba. Bir sahnenin sonunda akşamüstü olacağı için mesela saatin ilerleyişini hızlı çekimde izleriz ya. Bunun gibi bir saatin ilerleyişini göstermek istediğim yöntem buldum. Sahne sonuna şöyle bir şey yazabilir miyim?
    “Umut bara yönelir, Umut’u takip eden kamera barın ….na kadar ilerleyecektir. Hızlı çekimde …. izleriz”

    Sonra zaten diğer sahne adı, Kafe/akşamüstü vs devam edecek.

    Senaryo hocam çekim senaryosunun farklı olduğunu, yer vermemem gerektiğini söyledi ama ben inatla yazmak istiyorum…

  8. Zeynep der ki:

    Hocam merhaba 🤗 sorumu umarım gülünç bulmazsınız🙈 Senaristler linoyuncu üzerine karakter oluşturması yanlış bir yöntem olur mu?Oyuncu seçiminde senaristin bir ağırlığı var mı ?Bunları daha yolun çok başında olan biri olarak soruyorum .O yüzden başlarken öyle bir cümleyle başladım 🙏🙏

    • Gökhan der ki:

      Siz yazarsınız. Sadece bir oyuncuya uygun bir şey yazdıysanız o oyuncuya ulaşmanız daha mantıklı olur. Senaryonuzu beğenirse yapımcı bulma işini o düşünsün. Siz önce yapımcı bulursanız bir projede oyunculuğu kim yapacak konusu çok fazla değişkene bağlı olduğu için artık konu sizin kontrolünüzden çıkar.

  9. Güneş Tan der ki:

    Hocam işin içinden cikamadigim bir konu var. Logline, Sinopsis ve tretman yazdıktan sonra senaryoya başlıyoruz, Ikisini ayrı word dosyalarına mi yazmamız gerekiyor. Birisi yapımcıya sunuluyor. Kafam çok karışık tam da ne demek istediğimi yazamadım. Yani hepsi aynı dosyada mi olacak?

    • Gökhan der ki:

      Logline, Sinopsis ve Tretmanı nasıl yazarsanız yazın fark etmez. Ama elinizde yazılı halde hazır olsun. Senaryo ise belli bir sayfa düzeninde yazılması gerektiği için mecburen konuyla ilgili yazılımlardan faydalanmanız gerekecek. Yapımcı ile görüşürken hepsi yanınızda olmalı. Bir arada ya da ayrı ayrı, önemli değil.

  10. Gece der ki:

    Hocam iyi günler.

    Filmin ortasındaki bi sahneyi başında izletmek istiyorum. Sonra olay oraya nasıl geldi? Onu izleyeceğiz. Fakat bu ilk sahnr olacağı için başa Flashback ibaresi konmalı mı yoksa hayır mı? Direkt 1 nunaradan başlamamalı bence. Flashback olarak yazayım fiyorum ilk sahneye. Sonra o sahneye geldiğimizde hiç bir ibare yazmadan direkt kopyala yapıştır yapayım. Uygun mu?
    Teşekkürler…

    • Gökhan der ki:

      Sahne 1 Flashback şeklinde belirtmelisiniz. Sahne başlığında bile olabilir, sahne içindeki anlatım kısmında da. Sahneye tekrar geri dönerseniz de Sahne 1’in devamı ya da sonrası vs. diyerek belirtirsiniz.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.