{"id":945,"date":"2011-08-12T15:35:44","date_gmt":"2011-08-12T12:35:44","guid":{"rendered":"http:\/\/www.gokhanyorgancigil.com\/?p=945"},"modified":"2017-05-11T22:56:35","modified_gmt":"2017-05-11T19:56:35","slug":"auteur-teorisi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.gokhanyorgancigil.com\/?p=945","title":{"rendered":"Auteur Teorisi"},"content":{"rendered":"
\"Hitchcock\"
Hitchcock<\/figcaption><\/figure>\n

Fran\u00e7ois Truffaut 1954 y\u0131l\u0131nda Frans\u0131z Sinemas\u0131nda Belirgin Bir E\u011filim ba\u015fl\u0131kl\u0131 bir makale yazd\u0131. Bu \u00e7al\u0131\u015fmada filmlerin y\u00f6netmenin ki\u015fisel duygu ve d\u00fc\u015f\u00fcncelerini d\u0131\u015favurmak i\u00e7in e\u015fsiz bir ortam oldu\u011funu iddia etti. O bu y\u00fczden y\u00f6netmenin bir auteur olarak kabul edilmesi gerekti\u011fini \u00f6nerdi. Asl\u0131nda o bir keresinde, k\u0131\u015fk\u0131rt\u0131c\u0131 bir \u015fekilde, “iyi ve k\u00f6t\u00fc filmler yoktur iyi ve k\u00f6t\u00fc y\u00f6netmenler vard\u0131r” demi\u015fti.<\/p>\n

Bu teorinin de\u011feri baz\u0131 ele\u015ftirmenler taraf\u0131ndan sorgulan\u0131yor olsa da baz\u0131 filmlerin anla\u015f\u0131lmas\u0131 ve yorumlanabilmesi i\u00e7in bir ba\u015flang\u0131\u00e7 noktas\u0131 olarak faydal\u0131d\u0131r.<\/p>\n

Auteur Teorisi<\/a>, bir y\u00f6netmenin, film yap\u0131m s\u00fcrecinin ticari ara\u00e7lar\u0131n\u0131 bir ressam\u0131n f\u0131r\u00e7a ve boyas\u0131n\u0131 kulland\u0131\u011f\u0131 gibi kullanabildi\u011fini iddia eder. Film yap\u0131m s\u00fcreci, y\u00f6netmenin ki\u015fisel sanatsal d\u0131\u015favurumuna imkan veren bir ortamd\u0131r. Film teorisyeni Andr\u00e9 Bazin, Auteur Teorisini, filmden filme geli\u015fti\u011fi varsay\u0131lan ve sanatsal yarat\u0131m s\u00fcrecindeki ki\u015fisel fakt\u00f6rlerin bir referans ve bir standart halinde tercih edilmesinin bir yolu olarak a\u00e7\u0131klar.<\/p>\n

Bu teori “y\u0131ld\u0131z sistemi” i\u00e7indeki baz\u0131 Hollywood akt\u00f6rlerinin eserlerini yorumlarken faydal\u0131 olur. Auteur Teori der ki, en iyi filmler, o filmleri yapanlar\u0131n imzas\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131yan filmlerdir. Bu da y\u00f6netmenin ki\u015fili\u011finin, sanatsal ki\u015fili\u011fi de\u011fil belki bir birey olarak ki\u015fili\u011finin bir simgesi olarak filmin i\u00e7inde ipu\u00e7lar\u0131 arand\u0131\u011f\u0131nda bulunabilir. Alfred Hitchcock bu fikri en iyi \u015fekilde g\u00f6sterir. Her filminde k\u0131sa s\u00fcreli\u011fine g\u00f6r\u00fcnt\u00fcye girer ve \u00e7\u0131kar. Bu seyircileri i\u00e7in bir oyunua d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcr, “acaba nerede ve ne \u015fekilde g\u00f6r\u00fcnecek?”<\/p>\n

Alfred Hitchcock auteur teorisi s\u00f6z konusu oldu\u011funda akla gelen ilk isimlerden biridir. Onun en \u00fcnl\u00fc filmleri Vertigo, Sap\u0131k, Ku\u015flar ve Arka Pencere’dir. Hitchcock’un hikaye anlat\u0131m teknikleri, zeka dolu konular\u0131, esprili diyaloglar\u0131, gizem ve cinayeti konu almas\u0131 \u00fcnl\u00fcd\u00fcr. O gerilim t\u00fcr\u00fcnde bir devrime imza atm\u0131\u015ft\u0131r. Ba\u015far\u0131s\u0131n\u0131n s\u0131rr\u0131 tercih etti\u011fi t\u00fcr de\u011fil film yap\u0131m s\u00fcrecinde g\u00f6sterdi\u011fi \u00fcst\u00fcn yetenekti. Yani Onun i\u00e7in se\u00e7ti\u011fi planlar\u0131 birle\u015ftirmesi, konusunu anlat\u0131rken yapt\u0131\u011f\u0131 tercihleri, se\u00e7ti\u011fi film t\u00fcr\u00fcnden daha \u00f6nemliydi. Hitchcock’un en iyi bilinen sahnelerinden biri Sap\u0131k’taki du\u015f sahnesi. Bu sahne bir dakika i\u00e7inde yetmi\u015f farkl\u0131 plan ihtiva eder. Kurgu ve mizansen \u00f6yle birbiri i\u00e7ine girmi\u015ftir ki ay\u0131rt etmek g\u00fc\u00e7t\u00fcr.<\/p>\n

Onun gerilim t\u00fcr\u00fcndeki filmleri \u015f\u00fcphe duygusuna \u00e7ok \u015fey bor\u00e7ludur. Bir y\u00f6netmen olarak se\u00e7ti\u011fi tarz, seyircinin karakterden konunun i\u00e7ine daha fazla d\u00fc\u015fmesini sa\u011flamaya \u00e7al\u0131\u015fmakt\u0131r. Seyirciye, karakter bulmacan\u0131n par\u00e7alar\u0131n\u0131 \u00e7\u00f6zmeye ba\u015flad\u0131\u011f\u0131nda neler olaca\u011f\u0131n\u0131 merakla bekletmek ister.<\/p>\n

Sinema, ba\u015fka insanlar farketmeden onlar\u0131 izlemenizi sa\u011flayan bir ortamd\u0131r. Arkam\u0131za yaslan\u0131r ve perdede olan biteni yarg\u0131lar\u0131z. Hitchcock s\u0131kl\u0131kla “sayg\u0131n” sinema izleyicisi olan bizleri birer r\u00f6ntgenci durumuna d\u00fc\u015f\u00fcrmek ister. O seyircisini, Arka Pencere filminde James Stewart taraf\u0131ndan canland\u0131r\u0131lan aya\u011f\u0131 k\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in oturma odas\u0131ndan kar\u015f\u0131 apartman pencerelerindeki hayatlar\u0131 izleyen L.B. Jeffries karakteri gibi g\u00f6rmek ister.<\/p>\n

Filmde ya\u015fanan ahlaki ikilem bir karakter taraf\u0131ndan James Stewart’a s\u00f6ylenir:<\/p>\n

“Benden ne istiyorsun?”<\/p>\n

Bu asl\u0131nda do\u011frudan seyirciye s\u00f6ylenmi\u015ftir. Ayn\u0131 sahnede bu karakter kameran\u0131n d\u0131\u015f g\u00f6z duvar\u0131n\u0131 y\u0131karak kameraya bakar. Y\u00f6netmenler bunu yapt\u0131klar\u0131nda kendi kurduklar\u0131 “ger\u00e7ek\u00e7i” d\u00fcnyan\u0131n ba\u015ftan \u00e7\u0131kar\u0131c\u0131 etkisine kap\u0131lmaman\u0131z\u0131 istediklerinin sinyalini verirler.
\nSimon Ryan’dan.<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Fran\u00e7ois Truffaut 1954 y\u0131l\u0131nda Frans\u0131z Sinemas\u0131nda Belirgin Bir E\u011filim ba\u015fl\u0131kl\u0131 bir makale yazd\u0131. Bu \u00e7al\u0131\u015fmada filmlerin y\u00f6netmenin ki\u015fisel duygu ve d\u00fc\u015f\u00fcncelerini d\u0131\u015favurmak i\u00e7in e\u015fsiz bir ortam oldu\u011funu iddia etti. O bu y\u00fczden y\u00f6netmenin bir auteur olarak kabul edilmesi gerekti\u011fini \u00f6nerdi. Asl\u0131nda o bir keresinde, k\u0131\u015fk\u0131rt\u0131c\u0131 bir \u015fekilde, “iyi ve k\u00f6t\u00fc filmler yoktur iyi ve k\u00f6t\u00fc […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[249],"tags":[72,34,385,59],"class_list":["post-945","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-sinema-tv","tag-sanat-felsefesi","tag-sinema","tag-sinema-teorisi","tag-yonetmen"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.gokhanyorgancigil.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/945","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.gokhanyorgancigil.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.gokhanyorgancigil.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.gokhanyorgancigil.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.gokhanyorgancigil.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=945"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/www.gokhanyorgancigil.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/945\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2089,"href":"https:\/\/www.gokhanyorgancigil.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/945\/revisions\/2089"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.gokhanyorgancigil.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=945"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.gokhanyorgancigil.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=945"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.gokhanyorgancigil.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=945"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}