{"id":913,"date":"2011-05-13T15:19:53","date_gmt":"2011-05-13T12:19:53","guid":{"rendered":"http:\/\/www.gokhanyorgancigil.com\/?p=913"},"modified":"2017-05-11T22:49:26","modified_gmt":"2017-05-11T19:49:26","slug":"yonetmenlik","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.gokhanyorgancigil.com\/?p=913","title":{"rendered":"Y\u00f6netmenlik"},"content":{"rendered":"<p>Her ne kadar ba\u015fka mesleki alanlarda da kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 olsa da, bir meslek olarak sinema i\u015finde yarat\u0131c\u0131 ekibin ba\u015f\u0131ndaki ki\u015finin kastedildi\u011fi bir kelimedir, y\u00f6netmen. Y\u00f6netmen, filmlerin kamera arkas\u0131 g\u00f6r\u00fcnt\u00fclerinde g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz bir insand\u0131r. Oyunculara, teknik ekibe direktifler verir, zaten ingilizce kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 da &#8220;director&#8221;d\u0131r. \u00c7o\u011fu ki\u015fi, kameraman varken y\u00f6netmene ne gerek var diye merak i\u00e7inde d\u00fc\u015f\u00fcnedursun, sinema i\u015finin tasar\u0131msal y\u00fck\u00fc b\u00fcy\u00fck oranda y\u00f6netmenin s\u0131rt\u0131ndad\u0131r. Y\u00f6netmen denince Tim Burton gibi d\u00fc\u015f\u00fcnmekten darmada\u011f\u0131n\u0131k olmu\u015f sa\u00e7lar, kal\u0131n (ama \u00f6zel bir tarz \u00e7er\u00e7evesi olan) g\u00f6zl\u00fckler, \u00f6zensiz bir k\u0131yafet, Einsteinvari dalg\u0131n bir adam g\u00f6z\u00fcn\u00fcz\u00fcn \u00f6n\u00fcnde canlanabilir. Bu dahi y\u00f6netmen imaj\u0131d\u0131r. Bir de &#8220;gi\u015fe filmi y\u00f6netmeni&#8221; imaj\u0131 vard\u0131r ki o da kameran\u0131n \u00f6n\u00fcnde de hi\u00e7 fena durmayacak fizyonomide, gen\u00e7, pahal\u0131 giysiler i\u00e7inde, otoriter bir adamd\u0131r. Bu imgeler daha \u00e7ok amerikan sinemas\u0131 kaynakl\u0131, tabii ki. What Just Happened isimli filmdeki ke\u015f, asi ama sulu g\u00f6z y\u00f6netmen imgesi daha \u00e7ok avrupal\u0131 dahi y\u00f6netmenlere yak\u0131\u015ft\u0131r\u0131l\u0131yor san\u0131yorum.<\/p>\n<figure style=\"width: 400px\" class=\"wp-caption alignleft\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/static.howstuffworks.com\/gif\/movie-director-6.jpg\" alt=\"Y\u00f6netmen, \u015fair ya da heykeltra\u015f\u0131n aksine ba\u015fka insanlarla bir i\u015f yapmak zorundad\u0131r\" width=\"400\" height=\"266\" \/><figcaption class=\"wp-caption-text\">Y\u00f6netmen, \u015fair ya da heykeltra\u015f\u0131n aksine ba\u015fka insanlarla bir i\u015f yapmak zorundad\u0131r<\/figcaption><\/figure>\n<p>Bir i\u015fi yapmak isteyen insanlar\u0131n b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011funlu\u011funun, do\u011frudan, o meslekte edinecekleri ba\u015far\u0131lara odaklanarak yola \u00e7\u0131kt\u0131klar\u0131n\u0131 g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurursak; sinemaya heveslenen \u00e7ok say\u0131da gen\u00e7 insan\u0131n kendisini en b\u00fcy\u00fckler s\u0131n\u0131f\u0131na lay\u0131k g\u00f6rmesini normal kar\u015f\u0131lamak gerek. Ancak malesef her zaman unutulan \u015feylerin ba\u015f\u0131nda, her Allah&#8217;\u0131n g\u00fcn\u00fc verilmesi gereken bir kamyon y\u00fck\u00fc emek var. Coppola, Spielberg, Tornatore ya da Weir olmak \u015fans\u0131n\u0131n yaver gitmesi ile a\u00e7\u0131klanamaz. Bergman, Leone, Capra, Wilder, Lean, Kubrick, Forman, Kurosawa, Goddard ya da Tarkovski olmak hi\u00e7 kolay olmam\u0131\u015ft\u0131r zannediyorum. \u015eans fakt\u00f6r\u00fc yok kabul edilemez evet ama bir i\u015fe kollar\u0131 s\u0131varken, vazge\u00e7meyi her g\u00fcn d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcrtecek kadar zor anlar\u0131n ya\u015fanmas\u0131 gerekti\u011fini de unutmamak gerek. Evet gereklilik bu. \u00c7\u00fcnk\u00fc kimse sizin bir film \u00e7ekip insanl\u0131\u011fa ne b\u00fcy\u00fck hizmetler edece\u011finizi takdir etmek i\u00e7in beklemiyor. Di\u015finizle ve t\u0131rnaklar\u0131n\u0131zla, sab\u0131rla emek vermeniz gerekiyor. Y\u00f6netmenlik deyince akl\u0131ma ilk gelen \u015feyler nedense bu d\u00fc\u015f\u00fcnceler oluyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc sinemay\u0131 bilmek, hayalg\u00fcc\u00fc \u00e7ok geni\u015f olmak bu ana fikir yan\u0131nda ikincil de\u011fere sahip.<\/p>\n<p>Y\u00f6netmen, \u015fair ya da heykeltra\u015f\u0131n aksine ba\u015fka insanlarla bir i\u015f yapmak zorundad\u0131r. Her \u015feyden \u00f6nce paras\u0131 olan insanlara bir hayali satmak gibi bir beceri gerektirmektedir. Evet, senaryo bir hayaldir. Yap\u0131mc\u0131, y\u00f6netmen ve senarist taraf\u0131ndan olu\u015fturulu\u015f kollektif bir hayal. Ama kim ne derse desin, ka\u011f\u0131t \u00fcst\u00fcndeki bir hayali satabilmek zor i\u015ftir. Y\u00f6netmen kendisini ve \u00e7ekmeyi istedi\u011fi senaryoyu paras\u0131 olan insanlara satsa bile i\u015fi hen\u00fcz bitmez. Oyunculardan tutun da sette \u00e7aylar\u0131 da\u011f\u0131tan \u00e7ocu\u011fa kadar, kendisinin bir y\u00f6netmen oldu\u011funu kan\u0131tlayabilecek iradeye sahip olmal\u0131d\u0131r. Aksi taktirde di\u015fe dokunur miktarlarda sermaye, bir hayale nas\u0131l yat\u0131r\u0131ls\u0131n ki?<\/p>\n<p>Ba\u015far\u0131 elbette istenir. Ama t\u00fcm dikkatini ba\u015far\u0131ya vermek \u00e7ok \u015feyler kaybettirir. \u00c7\u00fcnk\u00fc s\u00fcre\u00e7 her zaman sonu\u00e7 kadar \u00f6nemlidir. Bir film y\u00f6netmeni hem bir ansikolpedi kadar bilgili, hem bir filozof kadar derin hem bir pazarlamac\u0131 kadar d\u0131\u015fa d\u00f6n\u00fck, hem de bir asker kadar otoriter olabilmelidir. Hem i\u00e7e d\u00f6n\u00fck hem de d\u0131\u015fa d\u00f6n\u00fck olabilmek ise san\u0131yorum \u00e7al\u0131\u015farak kazan\u0131lmas\u0131 kolay bir \u015fey de\u011fil. Sinema okullar\u0131nda ya da say\u0131lar\u0131 her ge\u00e7en g\u00fcn artan kurslarda anlat\u0131lmayan ve \u00f6\u011fretilmeyen \u015fey de bu olsa gerek. Binlerce filmi izlemi\u015f olmak, binlerce kitab\u0131 okumu\u015f olmak, ve bu co\u011frafyada yeti\u015fmekte olan y\u00f6netmenler i\u00e7in de\u011fi\u015fmez bir kural: hem bat\u0131y\u0131 hem de do\u011fuyu iyi biliyor olmak&#8230; \u0130nsanlarla iyi ileti\u015fim kurabilmek, kollektif bir bilin\u00e7 yaratabilecek kadar kartizmatik olabilmek, amat\u00f6r heyecanlar\u0131 asla kaybetmemek, Cyrano&#8217;nun dedi\u011fi gibi bir hi\u00e7 u\u011fruna k\u0131l\u0131c\u0131na (kamerana) ya da kalemine sar\u0131labilmek. Ve yine Cyrano&#8217;nun ayn\u0131 tirad\u0131ndan bir c\u00fcmle daha: &#8220;Demek istedi\u011fim, asalak bir sarma\u015f\u0131k olma sak\u0131n, vars\u0131n boyun olmas\u0131n bir s\u00f6\u011f\u00fcd\u00fcnki kadar.&#8221; Yani \u00f6zg\u00fcn olabilmek. Birbirinden ay\u0131rdedilmesi zor y\u00f6netmenlerden biri olmak yerine belki benzer ger\u00e7ekleri kendi g\u00f6zlerinle anlatabilmek. \u00d6zg\u00fcn bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131n\u0131 ortaya koyabilmek.<\/p>\n<p>K\u0131sacas\u0131 zor i\u015ftir, y\u00f6netmen olmak.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Her ne kadar ba\u015fka mesleki alanlarda da kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 olsa da, bir meslek olarak sinema i\u015finde yarat\u0131c\u0131 ekibin ba\u015f\u0131ndaki ki\u015finin kastedildi\u011fi bir kelimedir, y\u00f6netmen. Y\u00f6netmen, filmlerin kamera arkas\u0131 g\u00f6r\u00fcnt\u00fclerinde g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz bir insand\u0131r. Oyunculara, teknik ekibe direktifler verir, zaten ingilizce kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 da &#8220;director&#8221;d\u0131r. \u00c7o\u011fu ki\u015fi, kameraman varken y\u00f6netmene ne gerek var diye merak i\u00e7inde d\u00fc\u015f\u00fcnedursun, sinema i\u015finin [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[262],"tags":[103,37,34,59,266],"class_list":["post-913","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-film-yapimi","tag-cyrano","tag-film-yapimi","tag-sinema","tag-yonetmen","tag-yonetmenlik"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.gokhanyorgancigil.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/913","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.gokhanyorgancigil.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.gokhanyorgancigil.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.gokhanyorgancigil.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.gokhanyorgancigil.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=913"}],"version-history":[{"count":10,"href":"https:\/\/www.gokhanyorgancigil.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/913\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2086,"href":"https:\/\/www.gokhanyorgancigil.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/913\/revisions\/2086"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.gokhanyorgancigil.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=913"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.gokhanyorgancigil.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=913"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.gokhanyorgancigil.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=913"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}