{"id":711,"date":"2010-07-22T13:29:59","date_gmt":"2010-07-22T10:29:59","guid":{"rendered":"http:\/\/www.gokhanyorgancigil.com\/?p=711"},"modified":"2017-05-11T22:06:55","modified_gmt":"2017-05-11T19:06:55","slug":"karsitlik-mi-uyum-mu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.gokhanyorgancigil.com\/?p=711","title":{"rendered":"Kar\u015f\u0131tl\u0131k m\u0131 Uyum mu?"},"content":{"rendered":"<p>Hikaye anlatma i\u015fi san\u0131ld\u0131\u011f\u0131 gibi sadece sezgisel ya da hayalg\u00fcc\u00fc gerektiren bir i\u015f de\u011fildir. <a href=\"http:\/\/tr.wikipedia.org\/wiki\/Friedrich_Nietzsche\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Friedrich Nietzsche<\/a> sanat \u00fczerine d\u00fc\u015f\u00fcncelerini yazarken sanat\u0131n Apollonik ve Dionizik olarak ikiye ayr\u0131labilece\u011fini ifade etmi\u015fti. <a href=\"http:\/\/tr.wikipedia.org\/wiki\/Apollon\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Apollon<\/a> , Yunan mitolojisinde m\u00fczi\u011fin, sanatlar\u0131n, g\u00fcne\u015fin, ate\u015fin ve \u015fiirin tanr\u0131s\u0131d\u0131r. Ayr\u0131ca kehanet yapan, bilici bir tanr\u0131d\u0131r. <a href=\"http:\/\/tr.wikipedia.org\/wiki\/Dionisos\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Dionysos<\/a> ise \u015farab\u0131n sadece sarho\u015f edicili\u011fini de\u011fil, sosyal ve faydal\u0131 etkilerini de temsil eder. Medeniyetin destek\u00e7isi ve bar\u0131\u015f a\u015f\u0131\u011f\u0131 bir tanr\u0131d\u0131r. Bu mitolojik tanr\u0131lar\u0131n eylemleri ve ki\u015filikleri bir yana Nietzsche\u2019nin yakalad\u0131\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnce, varl\u0131\u011f\u0131n -kimilerinin diyalektik kimilerinin yin yang dedi\u011fi- simetrisidir. Eril ve di\u015filli\u011fi de temsil eder. Nietzsche bir sanat\u00e7\u0131 yani bir hikaye anlat\u0131c\u0131 olarak insandaki vecd halini, hayallerin ve ilhamlar\u0131n u\u00e7u\u015fmas\u0131n\u0131, a\u015fk\u0131nl\u0131\u011f\u0131 temsil eden k\u0131sm\u0131n (Dionysos)\u00a0yan\u0131nda tasar\u0131msal ve m\u00fchendislik hesap gerektiren, mesleki bir ustal\u0131\u011f\u0131n ve tecr\u00fcbi bilgiyi kullanan k\u0131sm\u0131n (Apollon) kar\u015f\u0131tl\u0131\u011f\u0131 ya da kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 uyumlar\u0131n\u0131 anlatmak ister. Sanat\u0131n hemen her alan\u0131 her iki alanda gezinmeyi gerektirir. Bir heykeltra\u015f\u0131n hayalg\u00fcc\u00fcn\u00fc kullanman\u0131n \u00f6tesinde kullanaca\u011f\u0131 malzemenin teknik \u00f6zelliklerini (\u00f6rne\u011fin mermerin sertli\u011fi, k\u0131r\u0131lganl\u0131\u011f\u0131, ba\u015fka malzemelerle etkile\u015fimi&#8230;) tan\u0131mas\u0131 gerekmedi\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclebilir mi? Bir \u015fairi sadece ilhamlar\u0131 m\u0131 y\u00f6netir? Hay\u0131r. \u0130lhamla gelen bir duygudur ve o duygunun kelimelere ihtiyac\u0131 vard\u0131r. Kelimeler i\u015fin i\u00e7ine girdi\u011fi andan itibaren \u015fairin i\u00e7ine d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc dil ve dilbilgisinin t\u00fcm sorunlar\u0131, apollonik s\u00fcreci ba\u015flatacakt\u0131r. \u015eiirin tasar\u0131m a\u015famas\u0131 hesap kitaptan ba\u015fka bir \u015fey de\u011fildir.<\/p>\n<p>Bir \u201chikaye anlat\u0131c\u0131\u201d i\u00e7in de ayn\u0131 durum s\u00f6z konusudur. \u0130lham a\u015famas\u0131 ve tasar\u0131m a\u015famas\u0131&#8230;\u00a0 Senaryo yazar\u0131n\u0131n ilham\u0131 da t\u0131pk\u0131 bir mermer blok gibidir. Estetik de\u011feri olan bir sanat eseri olmas\u0131 i\u00e7in heykeltra\u015f\u0131n\u0131n tasar\u0131m\u0131na, ara\u00e7-gerecine ihtiyac\u0131 vard\u0131r. Belki de sadece bu sebepten \u00f6t\u00fcr\u00fc \u201cbenim hayat\u0131m roman\u201d diyen \u00e7ok say\u0131da insanla tan\u0131\u015f\u0131rs\u0131n\u0131z ama bir roman yazm\u0131\u015f bir insanla nadiren kar\u015f\u0131la\u015f\u0131rs\u0131n\u0131z. Tasar\u0131m a\u015famas\u0131 zordur, uzun s\u00fcrer. \u00d6te yandan evrenin ve insan\u0131n yarad\u0131l\u0131\u015f\u0131 gere\u011fi olsa gerek, apollonik ve dionizik s\u00fcre\u00e7ler birbirinden keskin \u00e7izgilerle ayr\u0131lmaz. Yani ilhamlar\u0131n zenginli\u011fi ve g\u00fczelli\u011fi, \u00e7o\u011fu zaman tasar\u0131m a\u015famas\u0131nda harcad\u0131\u011f\u0131n\u0131z zamanlar\u0131n toplam\u0131yla do\u011fru orant\u0131l\u0131d\u0131r. Hep anlat\u0131l\u0131r ya; mesela &#8220;\u00fcnl\u00fc bir bilimadam\u0131 bulu\u015funu, bir g\u00fcn kahvalt\u0131 yaparken, kahvalt\u0131 masas\u0131nda ger\u00e7ekle\u015fen alaleda bir hadise sonucunda buluverdi&#8221;. Oysa o bulu\u015f sadece o kahvalt\u0131 masas\u0131n\u0131n meyvesi de\u011fildir. Y\u0131llar s\u00fcren \u201capollonik\u201d dirsek \u00e7\u00fcr\u00fctmelerin sonucudur.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Hikaye anlatma i\u015fi san\u0131ld\u0131\u011f\u0131 gibi sadece sezgisel ya da hayalg\u00fcc\u00fc gerektiren bir i\u015f de\u011fildir. Friedrich Nietzsche sanat \u00fczerine d\u00fc\u015f\u00fcncelerini yazarken sanat\u0131n Apollonik ve Dionizik olarak ikiye ayr\u0131labilece\u011fini ifade etmi\u015fti. Apollon , Yunan mitolojisinde m\u00fczi\u011fin, sanatlar\u0131n, g\u00fcne\u015fin, ate\u015fin ve \u015fiirin tanr\u0131s\u0131d\u0131r. Ayr\u0131ca kehanet yapan, bilici bir tanr\u0131d\u0131r. Dionysos ise \u015farab\u0131n sadece sarho\u015f edicili\u011fini de\u011fil, sosyal ve [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[346,347,191,72,36],"class_list":["post-711","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-senaryo","tag-apollon","tag-dionysos","tag-nietzsche","tag-sanat-felsefesi","tag-senaryo-yazarligi"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.gokhanyorgancigil.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/711","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.gokhanyorgancigil.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.gokhanyorgancigil.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.gokhanyorgancigil.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.gokhanyorgancigil.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=711"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/www.gokhanyorgancigil.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/711\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1972,"href":"https:\/\/www.gokhanyorgancigil.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/711\/revisions\/1972"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.gokhanyorgancigil.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=711"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.gokhanyorgancigil.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=711"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.gokhanyorgancigil.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=711"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}