{"id":544,"date":"2010-01-13T19:41:31","date_gmt":"2010-01-13T16:41:31","guid":{"rendered":"http:\/\/www.gokhanyorgancigil.com\/?p=544"},"modified":"2017-05-11T20:15:56","modified_gmt":"2017-05-11T17:15:56","slug":"yalin-dusun","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.gokhanyorgancigil.com\/?p=544","title":{"rendered":"Yal\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcn!"},"content":{"rendered":"<p>Sanat\u00e7\u0131\u2019n\u0131n yapt\u0131\u011f\u0131 \u015fey karma\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131 basitle\u015ftirerek ya da basitli\u011fi karma\u015f\u0131kla\u015ft\u0131rarak estetik bir \u00fcr\u00fcn ortaya koymas\u0131d\u0131r. Zaten karmakar\u0131\u015f\u0131k bir d\u00fcnyada ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 varsayarsak karma\u015f\u0131k olay ve fikirleri yal\u0131nla\u015ft\u0131rabilen bir zihin sanatsal yarat\u0131mlar yapmaya en elveri\u015fli zihindir. Peki ger\u00e7ekten karmakar\u0131\u015f\u0131k bir d\u00fcnyada m\u0131 ya\u015f\u0131yoruz? Bu sorunun cevab\u0131n\u0131 verebilmek i\u00e7in ya\u015fam tarz\u0131m\u0131z\u0131, \u00e7ok de\u011fil bir ka\u00e7 y\u00fcz y\u0131l \u00f6nce ya\u015fayan atalar\u0131m\u0131z\u0131n ya\u015fam tarz\u0131yla k\u0131yaslamam\u0131z yeterli olacakt\u0131r. Basit bir g\u00f6zlem yaparak tezimizin ger\u00e7ekli\u011fini ara\u015ft\u0131ral\u0131m:<\/p>\n<figure style=\"width: 400px\" class=\"wp-caption alignleft\"><a href=\"http:\/\/www.flickr.com\/photos\/jennipenni\/3726690020\/\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/farm5.static.flickr.com\/4067\/4272036934_afd4fde3d1_o.jpg\" alt=\"Yal\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcn!\" width=\"400\" height=\"346\" \/><\/a><figcaption class=\"wp-caption-text\">Yal\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcn!<\/figcaption><\/figure>\n<p>Kullanmay\u0131 bildi\u011finiz ka\u00e7 tane elektronik cihaz var? \u00d6rne\u011fin bu yaz\u0131y\u0131 yazd\u0131\u011f\u0131m anda masam\u0131n \u00fczerinde \u00fc\u00e7 tane uzaktan kumanda cihaz\u0131 var. Her kumandan\u0131n \u00fczerinde ortalama k\u0131rk tane tu\u015f var. Her kumandan\u0131n y\u00f6netti\u011fi bir elektronik cihaz ve her bir tu\u015fun y\u00f6netti\u011fi kimi zaman bir ka\u00e7 elektronik fonksiyon var. Uzaktan kumanda cihazlar\u0131n\u0131n hemen yan\u0131nda bir de cep telefonu duruyor. \u00dczerindeki tu\u015f say\u0131s\u0131 o denli \u00e7ok olmasa da dijital ekran\u0131nda ard\u0131\u015f\u0131k tu\u015fa bas\u0131m dizilimleri ard\u0131ndan \u00e7ok say\u0131da fonksiyonu \u00fcretebilecek durumday\u0131m. Sadece elektronik cihazlar m\u0131? Hayata dair o kadar \u00e7ok say\u0131da ayr\u0131nt\u0131 var ki\u2026 Akbilimi doldurabilece\u011fim otomat\u0131n ya da k\u00f6pr\u00fc ve otoyollardan ara\u00e7larla ge\u00e7memizi sa\u011flayan OGS cihaz\u0131n\u0131n nas\u0131l \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 biliyorum. Markette hangi kartlar\u0131 kullanmam gerekti\u011fini ve her birisine ait \u015fifreyi biliyorum.\u00a0 Markette sat\u0131lan binlerce \u00fcr\u00fcn\u00fcn markette dizildikleri raflar\u0131n konumlar\u0131 dahil \u00fcr\u00fcnlerin kendilerine ait \u00e7ok say\u0131da bilgi de haf\u0131zamda yer edinmi\u015f durumda. Bir \u00fcr\u00fcn al\u0131rken son kullanma tarihine bakmam gerekti\u011fini bilirim. Besin de\u011ferleri ve i\u00e7indeki bile\u015fenleri okurum. Fiyatlar\u0131n\u0131 bilirim. S\u0131k sat\u0131n ald\u0131\u011f\u0131m ya da bir \u015fekilde kar\u015f\u0131ma s\u0131k \u00e7\u0131kan \u00fcr\u00fcnlerin ambalajlar\u0131 bana tan\u0131d\u0131k gelir. \u00dczerindeki grafik tasar\u0131m, renkler, logolar hep tan\u0131d\u0131kt\u0131r. Gazeteyi ya da televizyonu a\u00e7t\u0131\u011f\u0131mda okuduklar\u0131m ya da izlediklerim hakk\u0131nda genel olarak fikir sahibiyimdir. En k\u00f6t\u00fc ihtimalle y\u00fczlerce \u015fark\u0131c\u0131 isimi sayabilirim. Y\u00fczlerce \u015fark\u0131n\u0131n notalar\u0131 (melodisi) ve s\u00f6zleri haf\u0131zamdad\u0131r. Sadece e\u011flenceli \u015feyleri bilmek de\u011fil bu\u2026 Hayat\u0131m\u0131 devam ettirebilmek i\u00e7in o denli ayr\u0131nt\u0131y\u0131 bilmek zorunday\u0131m ki. \u00dcstelik ya\u015fam tarz\u0131m\u0131z\u0131n bize \u00f6\u011fretti\u011fi bu ayr\u0131nt\u0131larla \u00e7ocuklu\u011fumuzdan beri birlikte ya\u015famak zorunday\u0131z.<\/p>\n<p>\u00dc\u00e7 y\u00fcz y\u0131l \u00f6nce, Anadolu\u2019nun bir k\u00f6\u015fesinde, \u0131rmak kenar\u0131ndaki bir k\u00f6yde ya\u015fayan bir \u00e7ift\u00e7i oldu\u011funuzu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn \u015fimdi de\u2026 \u00c7ocuklu\u011funuzdan itibaren, hayat\u0131n\u0131z\u0131 devam ettirmek ya da kolayla\u015ft\u0131rmak i\u00e7in \u00f6\u011frenmeniz gereken \u015feylerin bir d\u00f6k\u00fcm\u00fcn\u00fc yapmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131n. Hangi tohumu hangi mevsimde ekmeniz gerekti\u011fi, g\u00fcne\u015fin, bulutlar\u0131n durumundan ya\u011fmurun ya\u011f\u0131p ya\u011fmayaca\u011f\u0131, hangi \u00e7apan\u0131n hangi toprakta daha etkili oldu\u011fu ya da bunun benzeri \u015feyler\u2026 Bir cep telefonunu kullanabilme becerisiyle k\u0131yasland\u0131\u011f\u0131nda \u00e7ok daha dinamik ama az \u201cdata\u201d gerektiren bilgiler bunlar\u2026 Hayat\u0131m\u0131z (beynimiz) kesin ve ac\u0131mas\u0131z bir \u015fekilde \u201cdata\u201d i\u015fgali alt\u0131nda. \u00c7ok \u015fey biliyoruz ama bu bilgiler hayat\u0131n anlam\u0131 \u00fczerine edindi\u011fimiz tecr\u00fcbelerden olu\u015fmuyor. Bu bilgiler sadece bir elektrik d\u00fc\u011fmesini a\u00e7\u0131p kapamak gibi beynimizin k\u0131vr\u0131mlar\u0131nda 0 ve 1 de\u011feri ile ifade edilebilecek t\u00fcrde\u2026 \u201cBilmek\u201d kelimesini bu mekanik \u201cdata kazan\u0131mlar\u0131n\u0131n\u201d kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda kullanmak zorunday\u0131z. As\u0131l sahip olmam\u0131z gereken \u015fey i\u00e7in bir kelime arad\u0131\u011f\u0131mda akl\u0131ma ilk gelen \u015fey \u201cirfan\u201d. Arif olmak ya da irfan sahibi olmak kesinlikle \u201cdatalar\u0131 bilmek\u201d de\u011fil. Fenomenler evrenine ait bilgi de\u011fil de, anlamlar evrenine ait bilgi kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 olarak ba\u015fka bir kelime halihaz\u0131rda akl\u0131ma gelmiyor (1).<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/tr.wikipedia.org\/wiki\/Alvin_Toffler\" target=\"_blank\">Alvin Toffler<\/a>\u2018in de ba\u015fka t\u00fcrl\u00fc ifade etti\u011fi, modern insan\u0131n dram\u0131d\u0131r bu. Belki de bu y\u00fczden her \u015feyden korkuyoruz. Hayat\u0131 anlayamad\u0131\u011f\u0131m\u0131z i\u00e7in \u00f6l\u00fcmden bu denli korkuyoruz. Hastal\u0131klardan korkuyoruz. Fakirle\u015fmekten korkuyoruz. Ya\u015fam tarz\u0131m\u0131z\u0131n k\u00f6t\u00fcle\u015fmesi ihtimalinden korkuyoruz. Ter\u00f6rden, sava\u015ftan, kuyrukluy\u0131ld\u0131zlardan, meteorlardan, her \u015feyden korkuyoruz.<\/p>\n<p>Evet, bu hala senaryo yazarl\u0131\u011f\u0131 ile ilgili bir yaz\u0131d\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc senaryo yazarl\u0131\u011f\u0131 hayata dair bir \u015feyler yazmakla ilgilenir. Senaryo yazarlar\u0131 da di\u011fer t\u00fcm insanlar gibi hayat\u0131 ve anlam\u0131n\u0131 kavramaya \u00e7al\u0131\u015fan insanlar olmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>\u0130\u015fte bu y\u00fczdendir ki yal\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcnmeyi becerebildi\u011fimiz s\u00fcrece datalar\u0131n arkas\u0131ndaki anlamlar\u0131 yakalayabiliriz. \u0130\u015fte bu y\u00fczdendir ki senaryo yazarken olabildi\u011fince basit d\u00fc\u015f\u00fcnebilmeliyiz. T\u0131pk\u0131 bir \u00e7ocuk gibi\u2026 14.y\u00fczy\u0131ldan bug\u00fcne gelen bilimsel d\u00fc\u015f\u00fcnce prensibinin bir senaryo yazar\u0131na da faydas\u0131 dokunabilir: <a href=\"http:\/\/tr.wikipedia.org\/wiki\/Ockham%27%C4%B1n_Usturas%C4%B1\" target=\"_blank\">Occam\u2019\u0131n usturas\u0131<\/a>. Bu ustura, bir fenomene ait olas\u0131 a\u00e7\u0131klamalardan en basitinin tercih edilmesini \u00f6nerir. Bir senaryo yazar\u0131 da anlatmak istedi\u011fi \u015feyleri anlatmak i\u00e7in en yal\u0131n yolu se\u00e7melidir. Yal\u0131n, basit demek de\u011fildir. Karakterlerin ve olaylar\u0131n temsil etti\u011fi anlamlar, bir senaryo yazar\u0131n\u0131n yal\u0131nla\u015ft\u0131rma \u00e7abalar\u0131 sonucunda yal\u0131nla\u015f\u0131r. Yoksa her ili\u015fki, her olay yal\u0131nla\u015fma e\u011filiminde de\u011filse karma\u015f\u0131kla\u015fma e\u011filimindedir ve bu bizi kaosa g\u00f6t\u00fcr\u00fcr. Bir senaryo bulmaca gibi olabilir. Ama fenomenolojik ve ontolojik a\u00e7\u0131dan son derece yal\u0131n olabilir. Ama\u00e7 da bu olmal\u0131d\u0131r zaten.<\/p>\n<p>B\u00f6ylelikle senaryo yazarl\u0131\u011f\u0131 ile ilgili en temel ilkelerden birine ula\u015fm\u0131\u015f oluyoruz: Yal\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcn! (2)<\/p>\n<p>(1) s\u00f6zl\u00fck kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131: \u201cirfan; ger\u00e7e\u011fi anlama hususundaki g\u00fc\u00e7l\u00fc sezi\u015f yetene\u011fi, g\u00f6rg\u00fc ve sezi\u015ften gelen ruh uyan\u0131kl\u0131\u011f\u0131\u201d<br \/>\n(2) ingilizcesi: think simple!<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Sanat\u00e7\u0131\u2019n\u0131n yapt\u0131\u011f\u0131 \u015fey karma\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131 basitle\u015ftirerek ya da basitli\u011fi karma\u015f\u0131kla\u015ft\u0131rarak estetik bir \u00fcr\u00fcn ortaya koymas\u0131d\u0131r. Zaten karmakar\u0131\u015f\u0131k bir d\u00fcnyada ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 varsayarsak karma\u015f\u0131k olay ve fikirleri yal\u0131nla\u015ft\u0131rabilen bir zihin sanatsal yarat\u0131mlar yapmaya en elveri\u015fli zihindir. Peki ger\u00e7ekten karmakar\u0131\u015f\u0131k bir d\u00fcnyada m\u0131 ya\u015f\u0131yoruz? Bu sorunun cevab\u0131n\u0131 verebilmek i\u00e7in ya\u015fam tarz\u0131m\u0131z\u0131, \u00e7ok de\u011fil bir ka\u00e7 y\u00fcz y\u0131l \u00f6nce ya\u015fayan [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[314,258,313,35,36,312],"class_list":["post-544","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-senaryo","tag-alvin-toffler","tag-fikir","tag-occamin-usturasi","tag-senaryo","tag-senaryo-yazarligi","tag-think-simple"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.gokhanyorgancigil.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/544","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.gokhanyorgancigil.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.gokhanyorgancigil.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.gokhanyorgancigil.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.gokhanyorgancigil.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=544"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/www.gokhanyorgancigil.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/544\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":549,"href":"https:\/\/www.gokhanyorgancigil.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/544\/revisions\/549"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.gokhanyorgancigil.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=544"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.gokhanyorgancigil.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=544"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.gokhanyorgancigil.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=544"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}