{"id":499,"date":"2009-12-07T19:38:17","date_gmt":"2009-12-07T16:38:17","guid":{"rendered":"http:\/\/www.gokhanyorgancigil.com\/?p=499"},"modified":"2017-05-11T20:09:39","modified_gmt":"2017-05-11T17:09:39","slug":"drama-yazarligi-ve-arketipler","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.gokhanyorgancigil.com\/?p=499","title":{"rendered":"Drama Yazarl\u0131\u011f\u0131 ve Arketipler"},"content":{"rendered":"<h2><span style=\"color: #000080;\">Arketip Kavram\u0131<\/span><\/h2>\n<p>Bir drama yazar\u0131n\u0131n karakterlerini olu\u015ftururken ilham alaca\u011f\u0131 ya da referans olarak kullanaca\u011f\u0131 arketipler daha \u00e7ok C.G. Jung&#8217;un takip\u00e7ileri taraf\u0131ndan ayr\u0131nt\u0131land\u0131r\u0131lm\u0131\u015f ve listeler halinde ortaya konmu\u015ftur. Bu arketiplerin tan\u0131mlanmas\u0131 a\u015famas\u0131nda mitolojiden, dinden ve klasik edebiyat \u00f6rneklerinden ciddi bir \u015fekilde faydalan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Arketip vikipedi&#8217;de &#8220;kal\u0131p, \u015fablon, ilktip \u015feklinde ifade edilir ve ger\u00e7ekte insan k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fc olu\u015fturan yap\u0131 ta\u015flar\u0131d\u0131r&#8221; \u015feklinde tan\u0131mlan\u0131yor (1).\u00a0 <span class=\"comics\">Biyoloji Terimleri S\u00f6zl\u00fc\u011f\u00fc, arketipi <\/span>&#8220;Bir t\u00fcr ya da t\u00fcrler grubunun varsay\u0131lan atasal tipi&#8221; olarak tan\u0131mlam\u0131\u015f. Arketipler, Jung&#8217;un ifadesiyle, kolektif bilin\u00e7alt\u0131n\u0131n i\u00e7erikleridir. Bir t\u00fcr ilkel ya da daha do\u011fru bir ifadeyle &#8220;ilksel&#8221;, atalar\u0131m\u0131zdan al\u0131nan imajlar da diyebiliriz (2). Jung&#8217;a g\u00f6re zihnimizin bi\u00e7imlenmesine yard\u0131m etmi\u015f ve ana ruhsal ko\u015fullar\u0131m\u0131z\u0131 saptam\u0131\u015f, belirli bir d\u00fcnyada ya\u015famaktay\u0131z. Do\u011fu\u015ftan getirdi\u011fimiz s\u0131n\u0131rlar\u0131m\u0131z i\u00e7inde kalmak zorunday\u0131z. Bu nedenle d\u00fcnya, benli\u011fimizi \u015fekillendirmekte, biz de d\u0131\u015f\u0131m\u0131zdaki d\u00fcnyaya bu kal\u0131plarla bakabilmekteyiz.(3)<\/p>\n<p>Drama yazar\u0131n\u0131n stereotipler (basmakal\u0131p karakterler) yerine arketiplerle \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 gereklili\u011fi de a\u015fikar. Bir stereotipin ne yapaca\u011f\u0131 \u00f6nceden kesin olarak tahmin edilebilir. Statik bir ruh yap\u0131s\u0131na sahiptir. Kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131 her g\u00fc\u00e7l\u00fc\u011f\u00fc ayn\u0131 ruh haliyle kar\u015f\u0131lar ve tepkisi de her duruma kar\u015f\u0131 hemen hemen ayn\u0131d\u0131r. Bu nedenle arketip yazmak, drama yazar\u0131n\u0131n elindeki en g\u00fc\u00e7l\u00fc silaht\u0131r.<\/p>\n<h2><span style=\"color: #000080;\">Eril Arketipler:<\/span><\/h2>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\" alignright\" src=\"http:\/\/www.e-moka.net\/contenuti\/images\/debian_toy_story\/big\/woody-2.jpg\" alt=\"Bir arketip yazmak...\" width=\"300\" height=\"336\" \/><\/p>\n<p><strong><span style=\"color: #000080;\">Lider, \u015eef:<\/span><\/strong> Do\u011fu\u015ftan gelen bir lider olabilece\u011fi gibi liderli\u011fe giden yolunu kendi de \u00e7izmi\u015f olabilir. Serttir, kararl\u0131d\u0131r, sonu\u00e7 odakl\u0131d\u0131r. Sonu\u00e7 odakl\u0131 olmas\u0131 sebebiyle pek esnek de\u011fildir ve otoriterdir. T\u0131pk\u0131 Uzay Yolu&#8217;ndaki William Shatner, Godfather&#8217;daki Marlon Brando gibi.<br \/>\n<span style=\"color: #000080;\"><strong>K\u00f6t\u00fc \u00c7ocuk:<\/strong><\/span> Tan\u0131mas\u0131 zordur, s\u0131n\u0131rlarda ya\u015far. Asidir ya da yolun ak\u0131\u015f y\u00f6n\u00fcn\u00fcn tersine gider. Keskindir, de\u011fi\u015fken ve istikrars\u0131zd\u0131r. \u0130deallerini kaybetmi\u015ftir ve uyan\u0131kt\u0131r. Rebel Without a Cause&#8217;daki James Dean ya da Good Will Hunting&#8217;deki Matt Damon gibi.<br \/>\n<span style=\"color: #000080;\"><strong>En \u0130yi Arkada\u015f:<\/strong><\/span> Sevimli ve g\u00fcvenlidir. Kimseyi y\u00fcz\u00fcst\u00fc b\u0131rakmaz. Naziktir, sorumludur, kibard\u0131r. Kimi zaman pasiftir \u00e7\u00fcnk\u00fc hi\u00e7kimsenin duygular\u0131n\u0131 incitmek istemez. varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 her zaman hissettirir. The Wedding Singer&#8217;daki Adam Sandler, Lord of the Rings&#8217;deki Samwise Gamgee gibi.<br \/>\n<strong><span style=\"color: #000080;\">Cazibeli:<\/span><\/strong> Ne\u015feli, dayan\u0131lmaz, ba\u015ftan \u00e7\u0131kar\u0131c\u0131d\u0131r. Ba\u011fl\u0131l\u0131k duygusundan yoksun ve sorumsuzdur.\u00a0 \u00c7apk\u0131n olabilir ama kolay kolay kendini bir kad\u0131na adamaz. Titanic&#8217;teki Leonardo DiCaprio, Maverick&#8217;teki Mel Gibson gibi.<br \/>\n<span style=\"color: #000080;\"><strong>Kay\u0131p Ruh:<\/strong><\/span> Duyarl\u0131d\u0131r. \u00c7ileke\u015f, a\u011fz\u0131 s\u0131k\u0131, derin d\u00fc\u015f\u00fcnen ve ba\u011f\u0131\u015flay\u0131c\u0131 biridir. Ayn\u0131 zamanda sald\u0131r\u0131ya a\u00e7\u0131kt\u0131r. Ba\u015f\u0131bo\u015f bir gezgin ya da toplumdan d\u0131\u015flanm\u0131\u015f bir kimse olabilir.\u00a0 \u00c7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 zaman yarat\u0131c\u0131 olabilir ama b\u00fcy\u00fck ihtimalle yaln\u0131zd\u0131r. Lethal Weapon&#8217;daki Mel Gibson, Beauty and the Beast&#8217;teki Beast gibi.<br \/>\n<span style=\"color: #000080;\"><strong>Profes\u00f6r:<\/strong><\/span> Her soruya cevap veren analitik bir zihin. Mant\u0131kl\u0131, i\u00e7e d\u00f6n\u00fck, kat\u0131 fikirli ve kendi duygular\u0131n\u0131 ifade ederken samimidir. So\u011fuk, ger\u00e7ek\u00e7i ama ayn\u0131 zamanda d\u00fcr\u00fcst ve inan\u00e7l\u0131d\u0131r. Sizi y\u00fcz\u00fcst\u00fc hi\u00e7 b\u0131rakmaz. Star Trek&#8217;deki Leonard Nimoy gibi.<br \/>\n<span style=\"color: #000080;\"><strong>Afili Delikanl\u0131:<\/strong><\/span> Cesur, korkusuz ve ka\u015fiftir.\u00a0 O bir macerad\u0131r. Devaml\u0131 hareket halindedir.\u00a0 Bir kovalayan ve heyecan olmazsa mutlu olamaz. Star Wars&#8217;taki Harrison Ford, The Mask of Zorro&#8217;daki Antonio Banderas gibi.<br \/>\n<span style=\"color: #000080;\"><strong>Sava\u015f\u00e7\u0131:<\/strong><\/span> Onurlu ve asil \u015fampiyondur. \u015eovalye ruhlu bir kurtar\u0131c\u0131d\u0131r. Durmak nedir bilmez ve asla pes etmez. Dirty Harry&#8217;deki Clint Eastwood ve Gladiator&#8217;daki Russell Crowe gibi.<\/p>\n<h2><span style=\"color: #000080;\">Di\u015fil Arketipler:<\/span><\/h2>\n<p><span style=\"color: #000080;\"><strong>\u0130\u015f Kad\u0131n\u0131:<\/strong><\/span> Bir sonu\u00e7 insan\u0131 olarak ba\u015far\u0131 basamaklar\u0131n\u0131 ad\u0131m ad\u0131m t\u0131rman\u0131r. Bunu yaparken d\u0131\u015far\u0131dan kabul edebilece\u011fi tek \u015fey sayg\u0131d\u0131r. Amac\u0131 onun i\u00e7in d\u00fcnyadaki yegane \u00f6nemli \u015feydir. Bu uzun yolda \u00f6n\u00fcne \u00e7\u0131kan k\u00fc\u00e7\u00fck engellerin pek \u00f6nemi yoktur.<br \/>\n<span style=\"color: #000080;\"><strong>Ba\u015ftan\u00e7\u0131kar\u0131c\u0131:<\/strong><\/span> Bir salona, bir mekana girdi\u011finde istisnas\u0131z herkesin dikkatini \u00e7eker. Gizemli ve numarac\u0131d\u0131r. Yolu ne kadar uzun olursa olsun g\u00fcvensizli\u011fini gizler. Onun i\u00e7in hedefe g\u00f6t\u00fcren her yol m\u00fcbaht\u0131r, bu sebeple m\u00fcthi\u015f bir hayatta kalma i\u00e7g\u00fcd\u00fcs\u00fc vard\u0131r.<br \/>\n<span style=\"color: #000080;\"><strong>Sevimli Yaramaz \u00c7ocuk:<\/strong><\/span> G\u00f6z\u00fc en y\u00fcksekte de\u011fildir. Kendi k\u00fc\u00e7\u00fck d\u00fcnyas\u0131ndaki mutluluk ona yetmektedir. Cesur ve d\u00fcr\u00fcstt\u00fcr. Tak\u0131m oyuncusudur. Sister Act&#8217;deki Whoopi Goldberg, Shrek&#8217;deki Prenses Fiona gibi.<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignright\" src=\"http:\/\/1.bp.blogspot.com\/_gQFfNMjA6xQ\/SSXjSC1NjtI\/AAAAAAAAAn8\/LIGBsJa2hMM\/s400\/2008-11-20+aliens+sigourney_weaver.bmp\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"320\" \/><br \/>\n<span style=\"color: #000080;\"><strong>\u00d6zg\u00fcr Ruh:<\/strong><\/span> M\u00fcthi\u015f iyimser, hi\u00e7 duyulmam\u0131\u015f ezgilerle dans eder, oyuncu ve e\u011flence d\u00fc\u015fk\u00fcn\u00fc, bir \u00e7i\u00e7e\u011fin kokusu ve rengine duydu\u011fu hayranl\u0131\u011f\u0131n gere\u011fi her zaman mola verebilir, kafas\u0131yla de\u011fil kalbiyle hareket eder. Dharma &amp; Greg&#8217;teki Jenna Elfman ve Clueless&#8217;taki Alicia Silverstone gibi.<br \/>\n<span style=\"color: #000080;\"><strong>Sahipsiz \u00c7ocuk:<\/strong><\/span> Eli kolu ba\u011fl\u0131 kurtar\u0131c\u0131s\u0131n\u0131 bekleyen, r\u00fczgarda s\u00fcr\u00fcklenen bir kuru yaprak, \u00e7ocuksu bir masumiyet. Kahramanlar\u0131 kurtarma g\u00f6revine \u00e7a\u011f\u0131ran bir acziyet hali. Aptal de\u011fildir, asla d\u00fc\u015fmanlar\u0131na sald\u0131rmaz, sadece inan\u0131lmaz bir dayanma g\u00fcc\u00fcne sahiptir. G\u00f6revi, kurtar\u0131lmakt\u0131r.<br \/>\n<span style=\"color: #000080;\"><strong>K\u00fct\u00fcphaneci:<\/strong><\/span> Kontroll\u00fc ve ak\u0131ll\u0131. Dikkatli ve kuralc\u0131d\u0131r. Fakat o kal\u0131n g\u00f6zl\u00fcklerinin ya da g\u00f6r\u00fcnmeyen z\u0131rh\u0131n\u0131n alt\u0131nda tutkuludur.\u00a0 Ya s\u0131n\u0131f\u0131nda her zaman birincili\u011fi garantide olan bir \u00f6\u011frenci gibidir ya da k\u00fct\u00fcphanede gizlenen utanga\u00e7 bir fare gibi. The X-Files&#8217;daki Gillian Anderson gibi.<br \/>\n<span style=\"color: #000080;\"><strong>Di\u015fi \u015eovalye:<\/strong><\/span> Sahipsiz \u00e7ocu\u011fun tam tersi kurtar\u0131lmay\u0131 bekleyecek de\u011fildir. G\u00f6rev insan\u0131d\u0131r. \u00c7\u00f6z\u00fcme kendi bildi\u011fi gibi ula\u015fmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Amac\u0131na ula\u015fma yolundaki her \u015feyi s\u00fcp\u00fcr\u00fcr ge\u00e7er. Alien serinideki Sigourney Weaver gibi.<br \/>\n<span style=\"color: #000080;\"><strong>Besleyici, Ana\u00e7:<\/strong><\/span> Yetenekli, sakin. Ruhu besler. \u00c7evresindeki herkesle ilgilenir, m\u00fckemmel bir dinleyicidir ve etraf\u0131na ne\u015fe sa\u00e7ar. Ladyhawke&#8217;taki Michelle Pfeiffer, A Beautiful Mind&#8217;daki Alicia Nash gibi.<\/p>\n<h2><span style=\"color: #000080;\">K\u00f6t\u00fcler:<\/span><\/h2>\n<p><span style=\"color: #000080;\"><strong>Zorba:<\/strong><\/span> Bedeli ne olursa olsun g\u00fc\u00e7 sahibi olmak ister. Kurals\u0131z sava\u015f\u0131r ve d\u00fc\u015fmanlar\u0131n\u0131 ayaklar\u0131 alt\u0131nda ezer. B\u00fct\u00fcn denetimi elinde tutmak ister, onun yolunda durmamal\u0131s\u0131n\u0131z.<br \/>\n<span style=\"color: #000080;\"><strong>Al\u00e7ak:<\/strong><\/span> \u00d6fkesiyle yakan sahipsiz evlat. \u0130stediklerine sahip olamaz, \u00e7evresindeki herkesi ba\u011flayarak ac\u0131 \u00e7ektirir. Ba\u015fkalar\u0131n\u0131 harekete ge\u00e7irmeyi sever. Kendi ayk\u0131r\u0131 isteklerini a\u00e7\u0131k\u00e7a ifade etmeyi sever. Bu \u015feytani numarac\u0131 taraf\u0131ndan sak\u0131n kand\u0131r\u0131lma! \u00c7\u00fcnk\u00fc o nefret yuma\u011f\u0131d\u0131r.<br \/>\n<span style=\"color: #000080;\"><strong>\u015eeytan:<\/strong><\/span> \u0130nsanlara hakettiklerini verir, cazibesiyle b\u00fcy\u00fcler ve y\u0131k\u0131mlar\u0131n\u0131 getirir. \u0130nsanlar\u0131n ahlaki zay\u0131fl\u0131klar\u0131n\u0131 ke\u015ffetme konusunda \u00e7ok yeteneklidir.<br \/>\n<span style=\"color: #000080;\"><strong>Hain:<\/strong><\/span> \u0130kili oynar ve kendisine en \u00e7ok g\u00fcvenen kimseye ihanet eder. Kimse onun i\u00e7indeki k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc farkedemez. destekleyici g\u00fcl\u00fcmsemelerine, samimi g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015f\u00fcne ra\u011fmen arkada\u015flar\u0131n\u0131n felaketine sebep olur. Arkan\u0131 d\u00f6nme, sana zarar verebilir.<br \/>\n<span style=\"color: #000080;\"><strong>D\u0131\u015flanm\u0131\u015f:<\/strong><\/span> Ba\u015fkalar\u0131n\u0131n yan\u0131ndan eziyetleve \u00e7o\u011fu zaman da hakl\u0131 bir sebeple s\u00fcrg\u00fcn edilmi\u015f uzakla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f olmas\u0131na ra\u011fmen i\u00e7inde m\u00fcthi\u015f bir aidiyet iste\u011fi vard\u0131r. Kurtar\u0131lmay\u0131 \u00e7ok ister ama bunu ba\u015fkalar\u0131n\u0131n kurban olmas\u0131yla kazanmay\u0131 da g\u00f6ze al\u0131r.<br \/>\n<span style=\"color: #000080;\"><strong>Sadist:<\/strong><\/span> \u015eiddet ve psikolojik zalimlik bu adam\u0131n oyunlar\u0131d\u0131r. Kendi hat\u0131r\u0131 i\u00e7in ac\u0131 \u00e7ektirmekten zevk al\u0131r. Ve bu oyunlar\u0131 beceri ile oynamaktan hi\u00e7 \u00e7ekinmez.<br \/>\n<span style=\"color: #000080;\"><strong>Ter\u00f6rist:<\/strong><\/span> Bu kara \u015fovalye \u00e7arp\u0131t\u0131lm\u0131\u015f bir ideale g\u00f6re hareket eder, kendini hakl\u0131 g\u00f6r\u00fcr ve kendi erdemine inan\u0131r ve \u00e7evresindeki herkesi buna g\u00f6re yarg\u0131lar. Ahlaki a\u00e7\u0131dan ikna edilemez bir durumdad\u0131r.<br \/>\n<span style=\"color: #000080;\"><strong>\u015e\u0131ll\u0131k:<\/strong><\/span> Aldat\u0131r, yalan s\u00f6yler, \u00e7alar. Onun ba\u015far\u0131ya y\u00fckseli\u015fi etraf\u0131ndaki pek \u00e7ok insanda k\u00f6t\u00fc izler b\u0131rakm\u0131\u015ft\u0131r. Etraf\u0131ndaki kimseyi umursamaz. \u00d6nemli olan sadece kendi hayalleridir.<br \/>\n<span style=\"color: #000080;\"><strong>Kara Dul:<\/strong><\/span> Kurbanlar\u0131n\u0131 a\u011f\u0131na \u00e7eken \u00f6r\u00fcmcek gibidir. \u0130stedi\u011fi bir \u015feye sahip olan birinin ard\u0131ndan ko\u015far, yapt\u0131\u011f\u0131 en iyi \u015fey insanlar\u0131n kand\u0131r\u0131lmay\u0131 istemesini sa\u011flamakt\u0131r. Ba\u015ftan \u00e7\u0131karman\u0131n her yolunu en ince ayr\u0131nt\u0131s\u0131na kadar bilir.<br \/>\n<span style=\"color: #000080;\"><strong>S\u0131rttanb\u0131\u00e7aklayan:<\/strong><\/span> Bu iki y\u00fczl\u00fc &#8220;dost&#8221;, kendisinden \u015f\u00fcphelenilmemesini bir \u015fekilde sa\u011flar. Sevimli bir g\u00fcl\u00fcmsemeyle kurbanlar\u0131n\u0131n s\u0131rlar\u0131n\u0131 \u00f6\u011frenir ve zaman\u0131 geldi\u011finde bu s\u0131rr\u0131 onlar\u0131n aleyhinde \u00e7ekinmeden kullan\u0131r. Yard\u0131msever g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fc vard\u0131r.<br \/>\n<span style=\"color: #000080;\"><strong>\u00c7\u0131ld\u0131rm\u0131\u015f:<\/strong><\/span> Bu dengesiz \u00e7\u0131lg\u0131n kad\u0131n \u00e7evresindekileri de bu \u00e7\u0131lg\u0131nl\u0131\u011f\u0131n i\u00e7ine \u00e7ekebilir. B\u00fct\u00fcn d\u00fcnya uygun ad\u0131m y\u00fcr\u00fcrken ad\u0131mlar\u0131n\u0131 \u015fa\u015f\u0131ran o olsabile ona g\u00f6re b\u00fct\u00fcn d\u00fcnya yan\u0131lmaktad\u0131r.<br \/>\n<span style=\"color: #000080;\"><strong>Parazit:<\/strong><\/span> Bu zehirli i\u00e7ki, sadece kendi rahat\u0131 i\u00e7in i\u015fbirli\u011fi yapar. Kendi g\u00fcvenli\u011fi devam etti\u011fi s\u00fcrece bu davran\u0131\u015f\u0131na devam edebilir, devaml\u0131 kendini se\u00e7ene\u011fi olmayan bir kurban gibi g\u00f6r\u00fcr, ondan merhamet beklemek yanl\u0131\u015f olur, hi\u00e7 kimse i\u00e7in parma\u011f\u0131n\u0131 bile k\u0131p\u0131rdatmaz.<br \/>\n<span style=\"color: #000080;\"><strong>D\u00fczenbaz:<\/strong><\/span> ba\u015fkalar\u0131n\u0131 mahvetmek i\u00e7in devaml\u0131 planlar yapar. Bir kedinin fareyle oynamas\u0131 gibi insanlar\u0131n hayatlar\u0131 ile oynar. Karma\u015f\u0131k tuzaklar\u0131 sab\u0131rla kurmak onun en b\u00fcy\u00fck zevkidir.<br \/>\n<span style=\"color: #000080;\"><strong>Fanatik:<\/strong><\/span> A\u015f\u0131r\u0131 fikirlerinde \u0131srarc\u0131 olan bu ki\u015fi iyilik ad\u0131na her k\u00f6t\u00fc i\u015fi yapabilir. Hi\u00e7 kimse dost ya da d\u00fc\u015fman de\u011fildir. Kendi fikir ve davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131 hep hakl\u0131 \u00e7\u0131kar\u0131r, bir ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131k varsa bu hi\u00e7 bir \u015fekilde onun su\u00e7u de\u011fildir.<br \/>\n<span style=\"color: #000080;\"><strong>Bask\u0131c\u0131 Anne:<\/strong><\/span> Kontrol\u00fc tamamen elinde tutan bu kad\u0131n, \u00e7evresindeki hayatlar i\u00e7in her zaman en do\u011frusunu bilir. Her \u015fey onlar\u0131n kendi iyili\u011fi i\u00e7indir. &#8220;\u00c7ocuklar\u0131&#8221; onun kurallar\u0131na uygun davrand\u0131klar\u0131 s\u00fcrece onlara kar\u015f\u0131 son derece korumac\u0131d\u0131r, asla toz kondurmaz. (4)<\/p>\n<h1><span style=\"color: #000080;\">As\u0131l Mesele:<br \/>\n<\/span><\/h1>\n<p>As\u0131l mesele, yukar\u0131da yaz\u0131lan ki\u015filik \u00f6zelliklerini, s\u0131n\u0131fland\u0131rmalar\u0131 bir kal\u0131p gibi birebir al\u0131p uygulamak de\u011fil. E\u011fer bu \u00f6zellikler drama i\u00e7inde statik, de\u011fi\u015fmez \u00f6zellikler ve durumlar olarak yaz\u0131l\u0131rsa arketip olmaktan \u00e7\u0131kar. Stereotip olur. Her durumda ayn\u0131, de\u011fi\u015fmez, \u015fa\u015fmaz, nas\u0131l davranaca\u011f\u0131 \u00f6nceden bilinebilir, i\u00e7 \u00e7at\u0131\u015fmas\u0131 olmayan; yani ger\u00e7ek olmayan bir \u015feye d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcr. Bir heykelden farks\u0131zd\u0131r. Stereotip deyince TV&#8217;lerimizde \u00f6rneklerini s\u0131kl\u0131kla g\u00f6rebilece\u011finiz karakterler g\u00f6z\u00fcn\u00fczde canlanacakt\u0131r. \u0130\u015fi g\u00fcc\u00fc k\u00f6t\u00fcl\u00fck olan, sabah ak\u015fam durmaks\u0131z\u0131n k\u00f6t\u00fcl\u00fck yapmak isteyen bir karakter arketip yazar\u0131n\u0131n yapaca\u011f\u0131 i\u015f de\u011fildir. Ya da tam tersiyle hi\u00e7 i\u00e7 \u00e7at\u0131\u015fma ya\u015famayan bir iyi karakter olabilir mi? Ger\u00e7ek\u00e7i mi? As\u0131l mesele, karakteri <strong>bir varolu\u015f s\u00fcrecinde<\/strong> yazabilmektir. Arketip yazar\u0131 dinamik karakterler yazar. Onun karakterleri devaml\u0131 bir de\u011fi\u015fim i\u00e7indedir.<\/p>\n<p>(1): <a href=\"http:\/\/http:\/\/tr.wikipedia.org\/wiki\/Arketip\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Arketip &#8211; Vikipedi<br \/>\n<\/a>(2): Sosyal Psikoloji S\u00f6zl\u00fc\u011f\u00fc, Nuri Bilgin, Ba\u011flam Yay\u0131nlar\u0131 sf. 32<br \/>\n(3): D\u00f6rt Arketip, Carl Gustav Jung, Metis Yay\u0131nlar\u0131, sf.12<a href=\"http:\/\/http:\/\/tr.wikipedia.org\/wiki\/Arketip\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\"><br \/>\n<\/a>(4): <a href=\"http:\/\/www.tamicowden.com\/archetypes.htm\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Heroes &amp; Heroines, Tami Cowden<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Arketip Kavram\u0131 Bir drama yazar\u0131n\u0131n karakterlerini olu\u015ftururken ilham alaca\u011f\u0131 ya da referans olarak kullanaca\u011f\u0131 arketipler daha \u00e7ok C.G. Jung&#8217;un takip\u00e7ileri taraf\u0131ndan ayr\u0131nt\u0131land\u0131r\u0131lm\u0131\u015f ve listeler halinde ortaya konmu\u015ftur. Bu arketiplerin tan\u0131mlanmas\u0131 a\u015famas\u0131nda mitolojiden, dinden ve klasik edebiyat \u00f6rneklerinden ciddi bir \u015fekilde faydalan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Arketip vikipedi&#8217;de &#8220;kal\u0131p, \u015fablon, ilktip \u015feklinde ifade edilir ve ger\u00e7ekte insan k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fc olu\u015fturan yap\u0131 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[106,303,305,135,304,42,36,155],"class_list":["post-499","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-senaryo","tag-arketip","tag-carl-g-jung","tag-disil","tag-drama","tag-eril","tag-karakter","tag-senaryo-yazarligi","tag-stereotip"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.gokhanyorgancigil.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/499","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.gokhanyorgancigil.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.gokhanyorgancigil.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.gokhanyorgancigil.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.gokhanyorgancigil.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=499"}],"version-history":[{"count":17,"href":"https:\/\/www.gokhanyorgancigil.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/499\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2040,"href":"https:\/\/www.gokhanyorgancigil.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/499\/revisions\/2040"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.gokhanyorgancigil.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=499"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.gokhanyorgancigil.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=499"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.gokhanyorgancigil.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=499"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}