{"id":435,"date":"2009-11-05T13:57:35","date_gmt":"2009-11-05T10:57:35","guid":{"rendered":"http:\/\/www.gokhanyorgancigil.com\/?p=435"},"modified":"2017-05-11T19:53:37","modified_gmt":"2017-05-11T16:53:37","slug":"bir-oyku-anlatmak","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.gokhanyorgancigil.com\/?p=435","title":{"rendered":"Bir \u00d6yk\u00fc Anlatmak"},"content":{"rendered":"
\"\"
- Bir bavul istiyorum, tam bu kadar!<\/figcaption><\/figure>\n

\u00d6yk\u00fc, kurallarla de\u011fil, ilkelerle ilgilidir.<\/em><\/strong>
\nEndi\u015feli, deneyimsiz yazarlar kurallara boyun e\u011fer. \u0130syankar, belirli bir ekole ba\u011fl\u0131 olmayan yazarlar ise kurallar\u0131 y\u0131kar. Sanat\u00e7\u0131lar bi\u00e7imin efendisidir.
\n\u00d6yk\u00fc, form\u00fcllerle de\u011fil, \u00f6l\u00fcms\u00fcz, evrensel bi\u00e7imlerle ilgilidir.<\/em><\/strong>
\nFilm nerede -Hollywood, Paris ya da Hong Kong- yap\u0131l\u0131rsa yap\u0131ls\u0131n, arketipik niteli\u011fie sahipse, k\u00fcresel d\u00fczeyde s\u00fcrekli bir zevk zincirleme reaksiyonunu tetikleyecek ve bu da onu bir ulusal sinemadan di\u011ferine, ku\u015faktan ku\u015fa\u011fa aktaracakt\u0131r.
\n\u00d6yk\u00fc, stereotiplerle de\u011fil arketiplerle ilgilidir.<\/em><\/strong>
\nArketipik \u00f6yk\u00fc evrensel bir insanl\u0131k de\u011ferini ortaya \u00e7\u0131kart\u0131r, sonra da kendisini benzeri olmayan, k\u00fclt\u00fcre \u00f6zg\u00fc bir ifadenin i\u00e7inde saklar. Stereotipik \u00f6yk\u00fc bu modeli tersine \u00e7evirir: hem bi\u00e7im hem de i\u00e7erik yoksunlu\u011funun cezas\u0131n\u0131 \u00e7eker. Kendisini dar, k\u00fclt\u00fcre \u00f6zg\u00fc deneyimle s\u0131n\u0131rlar ve eski kendine \u00f6zg\u00fc olmayan genellemelerle s\u00fcsler. Stereotipik \u00f6yk\u00fcler statik, arketipik \u00f6yk\u00fcler ise hareket halindedir.
\n\u00d6yk\u00fc kestirmelerle de\u011fil, b\u00fct\u00fcnl\u00fckle ilgilidir.<\/strong><\/em>
\nPascal, bir arkada\u015f\u0131na uzun ve yaz\u0131m\u0131 da uzun s\u00fcren bir mektup yazd\u0131, daha sonra da daha k\u0131sa olan\u0131n\u0131 yazmaya vakti olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirten bir notla \u00f6z\u00fcr diledi. Pascal gibi, senaryo yazarlar\u0131 da, ekonominin anahtar oldu\u011funu \u00f6\u011frenirler ki bunu \u00f6\u011frenmek zaman al\u0131r.
\n\u00d6yk\u00fc yaz\u0131n\u0131n gizemleriyle de\u011fil, ger\u00e7ekliklerle ilgilidir.<\/strong><\/em>
\nAristo’nun Poetika’s\u0131n\u0131 yazmas\u0131ndan bu yana ge\u00e7en 23 y\u00fczy\u0131lda, “\u00f6yk\u00fcn\u00fcn s\u0131rlar\u0131” caddenin alt taraf\u0131ndaki k\u00fct\u00fcphane kadar a\u00e7\u0131k ve ortadad\u0131r. Ger\u00e7ekte film i\u00e7in bir \u00f6yk\u00fc yazmak yan\u0131lt\u0131c\u0131 bir \u015fekilde kolay g\u00f6r\u00fcn\u00fcr. Ancak merkeze do\u011fru daha yak\u0131nla\u015ft\u0131k\u00e7a, \u00f6yk\u00fc \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 sahne sahne yapmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131k\u00e7a, bu i\u015f giderek g\u00fc\u00e7le\u015fir, \u00e7\u00fcnk\u00fc filmde saklanacak bir yer olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlar\u0131z.
\n\u00d6yk\u00fc pazar\u0131 ele\u015ftirmek de\u011fil sanata hakim olmakt\u0131r.<\/strong><\/em>
\nHi\u00e7 kimse neyin sat\u0131laca\u011f\u0131n\u0131, neyin sat\u0131lmayaca\u011f\u0131n\u0131, rekor k\u0131raca\u011f\u0131n\u0131 ya da fiyaskoyla sonu\u00e7lanaca\u011f\u0131n\u0131 \u00f6\u011fretemez, \u00e7\u00fcnk\u00fc bunu hi\u00e7 kimse bilemez. (Yazaca\u011f\u0131n\u0131z senaryounun piyasadaki haliyle ilgili olarak) olasal\u0131klar y\u00fcz\u00fcnden i\u015fkence \u00e7ekmektense enerjinizi m\u00fckemmelli\u011fi yakalamak i\u00e7in harcay\u0131n.
\n\u00d6yk\u00fc izleyici a\u00e7\u0131s\u0131ndan hor g\u00f6rme de\u011fil, sayg\u0131yla ilgilidir.<\/strong><\/em>
\nYetenekli insanlar\u0131n k\u00f6t\u00fc bir metin yazmas\u0131n\u0131n bir ya da iki nedeni vard\u0131r. Ya kan\u0131tlamak zorunda olduklar\u0131 bir d\u00fc\u015f\u00fcnce y\u00fcz\u00fcnden k\u00f6rle\u015fmi\u015flerdir ya da ifade etmek zorunda olduklar\u0131 bir duygu y\u00fcz\u00fcnden zorlanm\u0131\u015flard\u0131r. Yetenekli insanlar iyi bir senaryo yazd\u0131klar\u0131nda genellikle sebep \u015fudur: seyirciyi etkileme arzusu onlar\u0131 harekete ge\u00e7irmi\u015ftir. \u0130zleyici \u015fa\u015f\u0131lacak \u015fekilde duyarl\u0131 de\u011fildir ancak karart\u0131lm\u0131\u015f bir salona sanki ortak akl\u0131 25 puan y\u00fckselmi\u015f gibi oturur. Sinemaya gitti\u011fini zaman genellikle, izledi\u011finiz filmden daha ak\u0131ll\u0131 oldu\u011funuzu d\u00fc\u015f\u00fcnmez misiniz? \u0130zleyicinin tepkilerini d\u00fc\u015f\u00fcnmeden film yap\u0131lamaz. \u00d6yk\u00fcn\u00fcz\u00fc hem kendi bak\u0131\u015f\u0131n\u0131z\u0131 ifade edecek hem de izleyicinin arzular\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131layacak bi\u00e7imde \u015fekillendirmelisiniz. Seyirci olmadan “yarat\u0131c\u0131” eylem anlams\u0131zd\u0131r.
\n\u00d6yk\u00fc kopyalama de\u011fil, \u00f6zg\u00fcnl\u00fckle ilgilidir.<\/strong><\/em>
\n\u00d6zg\u00fcnl\u00fck bi\u00e7im ve i\u00e7eri\u011fin birle\u015fmesi, \u00f6zel konu tercihleri art\u0131 benzersiz bir anlat\u0131m \u015feklidir. \u0130\u00e7erik (ortam, karakterler, fikirler) ve bi\u00e7im (olaylar\u0131n se\u00e7imi ve d\u00fczenlenmesi) kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 olarak birbirine ihtiya\u00e7 duyar, ilham verirler ve birbirlerini etkilerler. Olgun bir sanat\u00e7\u0131 asla dikkatleri kendi \u00fcst\u00fcne \u00e7ekmez ve ak\u0131ll\u0131 bir sanat\u00e7\u0131 da sadece gelene\u011fi y\u0131kmak ad\u0131na bir \u015fey yapmaz.
\n(Kaynak: Story, Senaryo Yazman\u0131n \u00d6z\u00fc, Yap\u0131s\u0131, Tarz\u0131 ve \u0130lkeleri, yazan Robert McKee, Plato Yay\u0131nlar\u0131<\/a>)<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

\u00d6yk\u00fc, kurallarla de\u011fil, ilkelerle ilgilidir. Endi\u015feli, deneyimsiz yazarlar kurallara boyun e\u011fer. \u0130syankar, belirli bir ekole ba\u011fl\u0131 olmayan yazarlar ise kurallar\u0131 y\u0131kar. Sanat\u00e7\u0131lar bi\u00e7imin efendisidir. \u00d6yk\u00fc, form\u00fcllerle de\u011fil, \u00f6l\u00fcms\u00fcz, evrensel bi\u00e7imlerle ilgilidir. Film nerede -Hollywood, Paris ya da Hong Kong- yap\u0131l\u0131rsa yap\u0131ls\u0131n, arketipik niteli\u011fie sahipse, k\u00fcresel d\u00fczeyde s\u00fcrekli bir zevk zincirleme reaksiyonunu tetikleyecek ve bu da […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[64,293,35,36,34],"class_list":["post-435","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-senaryo","tag-oyku","tag-robert-mckee","tag-senaryo","tag-senaryo-yazarligi","tag-sinema"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.gokhanyorgancigil.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/435","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.gokhanyorgancigil.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.gokhanyorgancigil.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.gokhanyorgancigil.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.gokhanyorgancigil.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=435"}],"version-history":[{"count":11,"href":"https:\/\/www.gokhanyorgancigil.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/435\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2030,"href":"https:\/\/www.gokhanyorgancigil.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/435\/revisions\/2030"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.gokhanyorgancigil.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=435"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.gokhanyorgancigil.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=435"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.gokhanyorgancigil.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=435"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}