{"id":2405,"date":"2019-12-19T19:27:08","date_gmt":"2019-12-19T16:27:08","guid":{"rendered":"http:\/\/www.gokhanyorgancigil.com\/?p=2405"},"modified":"2019-12-26T16:15:43","modified_gmt":"2019-12-26T13:15:43","slug":"klasik-sanati-hor-gormeyin","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.gokhanyorgancigil.com\/?p=2405","title":{"rendered":"Klasik sanat\u0131 hor g\u00f6rmeyin"},"content":{"rendered":"\n<p>Klasik sanat\u0131 hor g\u00f6rmeyin, sanat olmas\u0131n\u0131n \u00f6tesinde anlam ta\u015f\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"676\" height=\"1024\" src=\"http:\/\/www.gokhanyorgancigil.com\/wp-content\/uploads\/2019\/12\/D869_77_944_1200-676x1024.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-2406\" srcset=\"https:\/\/www.gokhanyorgancigil.com\/wp-content\/uploads\/2019\/12\/D869_77_944_1200-676x1024.jpg 676w, https:\/\/www.gokhanyorgancigil.com\/wp-content\/uploads\/2019\/12\/D869_77_944_1200-198x300.jpg 198w, https:\/\/www.gokhanyorgancigil.com\/wp-content\/uploads\/2019\/12\/D869_77_944_1200-768x1164.jpg 768w, https:\/\/www.gokhanyorgancigil.com\/wp-content\/uploads\/2019\/12\/D869_77_944_1200.jpg 792w\" sizes=\"auto, (max-width: 676px) 100vw, 676px\" \/><figcaption>Klasik \u00f6yk\u00fcler \u00f6l\u00fcms\u00fczd\u00fcr.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>Son g\u00fcnlerde \u00e7ok\u00e7a konu\u015fuldu; <a href=\"https:\/\/www.insider.com\/the-120000-art-basel-banana-actually-wasnt-good-art-2019-12\">duvara bantla yap\u0131\u015ft\u0131r\u0131lan muz konusu<\/a>. Bu sayede modern sanata her kesimden her seviyede ele\u015ftiriler getirildi. Konu modern sanat\u0131n sokaktaki insandan kopuk olmas\u0131n\u0131n \u00e7ok daha \u00f6tesinde anlamlar ta\u015f\u0131yor. Sanat insan ruhunun bir \u00fcr\u00fcn\u00fcd\u00fcr. Sanat\u0131n kendini i\u00e7erikten soyutlay\u0131p \u0131srarla bi\u00e7ime indirgenmesi hi\u00e7 iyiye i\u015faret de\u011fil. Sanat, insan\u0131n aynas\u0131 gibidir. \u0130nsan ruhu ne durumdaysa, bunu sanat\u0131nda g\u00f6rebilirsiniz. Modern sanat\u0131n kurumsalla\u015farak end\u00fcstri haline gelmesi, kendine has bir t\u00fcr pazarlama evreni yaratt\u0131. Bat\u0131da geli\u015fen her \u015feyin end\u00fcstrile\u015fmesi, ya da kabaca &#8216;sat\u0131labilir&#8217; hale gelmesi sanatsal beceriyi \u00f6ld\u00fcr\u00fcyor. \u0130ngilizcedeki craftsmanship, bizdeki zanaat, otomasyon teknolojileri sayesinde de\u011fersiz hale geliyor. Ama i\u015fin asl\u0131 \u00f6yle de\u011fil. <\/p>\n\n\n\n<p>Modern sanat camias\u0131n\u0131n kapal\u0131 bir toplum haline gelmesi, kurnaz sanat\u00e7\u0131 tipini do\u011furdu. S\u0131n\u0131rl\u0131 kavramlar havuzunda dans eden modern sanat, skandal yaratan, seyircisini ahlak krizine sokan i\u015fleri cesaretlendiriyor. Kurnaz ve \u00e7\u0131k\u0131\u015f yapmak isteyen sanat\u00e7\u0131 skandal yaratmaktan ba\u015fka \u00e7are bulam\u0131yor. \u0130\u015fin asl\u0131 \u00e7\u0131k\u0131\u015f yapmak isteyen sanat\u00e7\u0131 diye bir \u015fey olamaz. Ger\u00e7ek sanat\u00e7\u0131 \u00e7\u0131k\u0131\u015f yapmakla ilgilenmez. Kara mizah gibi evet ama, ger\u00e7ek budur. En bilinen \u00f6rnek Van Gogh. Van Gogh da modern sanat\u00e7\u0131 olarak kabul edilmelidir. Ancak Vang Gogh i\u00e7in sanat, art\u0131k yepyeni bir anlam kazanan &#8216;en modern sanattan&#8217; \u00e7ok farkl\u0131 olsa gerekti. Hayat\u0131 boyunca sadece tek bir tablosu sat\u0131lm\u0131\u015f, sefalet i\u00e7inde \u00f6lene dek resim \u00e7izmeye devam etmi\u015f bir adamdan bahsediyoruz. Bug\u00fcn\u00fcn hangi &#8216;\u00e7\u0131k\u0131\u015f yapmak isteyen sanat\u00e7\u0131s\u0131&#8217; Van Gogh gibi ya\u015fay\u0131p \u00f6lmeyi g\u00f6ze alabilir? Ka\u00e7 tane b\u00f6yle sanat\u00e7\u0131 var, ve ka\u00e7\u0131n\u0131 biliyoruz? Daha da k\u00f6t\u00fcs\u00fc, bug\u00fcn\u00fcn d\u00fcnyas\u0131 b\u00f6yle bir sanat\u00e7\u0131n\u0131n ya\u015famas\u0131na izin veriyor mu? Yoksa hepimiz, sanat\u00e7\u0131lar da dahil, birer i\u015fadam\u0131na m\u0131 d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fck? Bekledi\u011fimiz \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131 yapamay\u0131nca sanattan vazge\u00e7iyor muyuz? Van Gogh gibi &#8216;ba\u015far\u0131s\u0131z&#8217; bir sanat\u00e7\u0131y\u0131 g\u00f6zlerimizle g\u00f6rebilmeyi ba\u015farsak bile toplumun d\u0131\u015flad\u0131\u011f\u0131 bir ucube oldu\u011funu ya da ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131\u011f\u0131 kendisinin hak etti\u011fini mi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyoruz? \u00d6rne\u011fin &#8216;\u00e7\u0131k\u0131\u015f yapmak isteyen sinemac\u0131&#8217;, kurnazca modern sinema panteonunun k\u0131s\u0131tl\u0131 kavram havuzundan bir ka\u00e7\u0131n\u0131 se\u00e7ip, do\u011fru insanlarla do\u011fru ili\u015fkiler kurup, o \u00e7ok arzulad\u0131\u011f\u0131 \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131 yapmal\u0131 m\u0131d\u0131r? Bunun tersi ise pop\u00fcler k\u00fclt\u00fcre k\u00f6le olmaktan ge\u00e7iyor. <\/p>\n\n\n\n<p>Bir sinemac\u0131 olarak ba\u015far\u0131l\u0131 olmaya odaklanmam gerekiyor. &#8216;Ba\u015far\u0131l\u0131 olmak&#8217; derken finansal ba\u015far\u0131dan ba\u015fka hi\u00e7bir \u015fey kastetmedi\u011fimi belirtmeliyim. Ba\u015fka t\u00fcrl\u00fc ba\u015far\u0131lar &#8216;kar\u0131n doyurmuyor&#8217; \u00e7\u00fcnk\u00fc. Bug\u00fcn d\u00fcnya bana finansal ba\u015far\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda bir ama\u00e7 y\u00fcklemiyor. Bir sanat\u00e7\u0131 i\u00e7in bu ama\u00e7 iki \u015fekilde ger\u00e7ek olabilir: 1- Modern sanat panteonu (festivaller, sergiler, ele\u015ftirmenler, j\u00fcriler, bir zamanlar \u00f6l\u00fcml\u00fc iken bir \u015fekilde panteona dahil olabilmi\u015f bireyler vs.) taraf\u0131ndan onay g\u00f6rmek. Bu senaryoya uygun binlerce ba\u015far\u0131 \u00f6yk\u00fcs\u00fc var. Her sene b\u00fcy\u00fck film festivalleri &#8216;\u00e7\u0131k\u0131\u015f yapan&#8217; gen\u00e7 sanat\u00e7\u0131larla dolup ta\u015f\u0131yor. Topu topu \u00fc\u00e7 kavram \u00fczerine in\u015fa edilen, s\u0131n\u0131rl\u0131 say\u0131da insana ait d\u00fcnya g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc olumlamaktan ba\u015fka hi\u00e7bir fonksiyonu olmayan i\u015fler \u00f6d\u00fcllendiriliyor ve panteon, \u00f6lene dek i\u00e7inde bar\u0131nd\u0131raca\u011f\u0131 yeni bir \u00fcye kazanm\u0131\u015f oluyor. Bu &#8216;inan\u0131lmaz&#8217; ba\u015far\u0131lar\u0131 g\u00f6ren ve ba\u015far\u0131ya odaklanm\u0131\u015f, y\u00fcz binlerce, &#8216;\u00e7\u0131k\u0131\u015f yapmak isteyen&#8217; sanat\u00e7\u0131 bu \u015fekilde yarat\u0131lyor. 2- Pop\u00fcler k\u00fclt\u00fcre teslim olmak. Pop\u00fcler k\u00fclt\u00fcr ve pop\u00fcler sanat s\u00fcre\u00e7leri, modern sanat panteonu i\u00e7in k\u00f6t\u00fc yola d\u00fc\u015fmekle e\u015fde\u011fer bir durum. Biz \u00f6l\u00fcml\u00fclerin d\u00fcnyas\u0131na bak\u0131p, k\u00f6t\u00fc yola d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f zavall\u0131lardan ba\u015fka hi\u00e7bir \u015fey g\u00f6rmeyen elit bir cemaatten bahsediyoruz. Bir yanda duvara bantlanm\u0131\u015f muz, di\u011fer yanda Recep \u0130vedik. Bir sinemac\u0131 olarak ka\u00e7 bin kere i\u015fitti\u011fimi sayamad\u0131\u011f\u0131m iki c\u00fcmleyi takdim etmek isterim:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\"><li>Neden sen de Recep \u0130vedik gibi bir film \u00e7ekmiyorsun. Sonra istedi\u011fin filmi \u00e7ekersin.<\/li><li>Neden sen de NBC gibi bir film \u00e7ekmiyorsun. Sonra istedi\u011fin filmi \u00e7ekersin.<br>Ben Van Gogh de\u011filim elbette ama cevab\u0131m: xxx<\/li><\/ul>\n\n\n\n<p>Recep \u0130vedikvari, ultra pop\u00fcler olabilecek bir projem hi\u00e7 olmad\u0131. Ancak bir keresinde modern sanat panteonuna girme \u015fans\u0131m olmu\u015ftu. Beni o se\u00e7kin cemaate sokabilecek bir k\u0131s\u0131m otoriteye bir projemin sunumunu yapm\u0131\u015ft\u0131m. Projemi dinledikten sonra i\u015fimin &#8216;\u00e7ok auteurish&#8217; oldu\u011funu s\u00f6ylediler. Yani auteurish olmamak gerekiyormu\u015f. Kimin &#8216;auteur&#8217; olup olamayaca\u011f\u0131n\u0131 bilemeyip haddimi a\u015ft\u0131\u011f\u0131m i\u00e7in \u00fczg\u00fcn\u00fcm. Ba\u015fka bir eserin yarat\u0131lmas\u0131na ve \u00f6vg\u00fclere bo\u011fulmas\u0131na karar verdiler. Tahmin edilebilece\u011fi gibi be\u015f kavraml\u0131k havuzdan \u00e7\u0131kmaya kimse yana\u015fmam\u0131\u015ft\u0131. (\u00c7\u0131k\u0131\u015f yapmak isteyen sinemac\u0131 i\u00e7in t\u00fcyo: Filminin saturasyonunu s\u0131f\u0131ra iyice yakla\u015ft\u0131r. Geni\u015f k\u0131rsal kesim foto\u011fraflar\u0131na, fakirlik, ahlaki t\u00fckenmi\u015flik, s\u0131f\u0131ra yak\u0131n ya da anlams\u0131z diyalog ilave et ve sak\u0131n faydal\u0131 olmaya \u00e7al\u0131\u015fma. Sanat\u00e7\u0131n\u0131n g\u00f6revi asla topluma ya da insanl\u0131\u011fa faydal\u0131 olmak de\u011fildir. Sanat\u00e7\u0131n\u0131n g\u00f6revi skandal yaratmak, se\u00e7kinlerin d\u00fcnya g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc olumlamak, \u00f6tekilerin ac\u0131nacak bir \u015fekilde elit olamay\u0131\u015flar\u0131n\u0131n \u00f6yk\u00fcs\u00fcn\u00fc anlatmakt\u0131r. Karamsarl\u0131k ve s\u0131k\u0131c\u0131l\u0131k esast\u0131r.) Bir benzeri duyguyu, ad\u0131 san\u0131 \u00e7ok bilinir bir film festivaline filmimi g\u00f6nderdi\u011fimde, \u00f6n se\u00e7ici kurulun ilk elemeyi &#8216;tan\u0131yorum&#8217;, &#8216;tan\u0131m\u0131yorum&#8217; \u015feklinde yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00f6\u011frendi\u011fimde hissetmi\u015ftim. Tan\u0131mad\u0131klar\u0131 sinemac\u0131lara \u015fans vermeyi tercih ettiklerini san\u0131yorsan\u0131z \u00e7ok naifsiniz.<\/p>\n\n\n\n<p>S\u00f6z gelimi Berlin Film Festivali gibi A s\u0131n\u0131f\u0131 bir festivale filminizi \u00e7at kap\u0131 g\u00f6nderdi\u011finizde \u015fans\u0131n\u0131z\u0131n ne kadar oldu\u011funu zannediyorsunuz? Tahmin ediyorum: bug\u00fcnlerde yakla\u015f\u0131k binlerce film b\u00f6ylesi A s\u0131n\u0131f bir film festivaline ba\u015fvuru yap\u0131yor. Her film ortalama doksan dakika olarak kabul edersek ve be\u015f ki\u015filik bir se\u00e7ici kurulun filmleri izlemesi i\u00e7in y\u00fczlerce g\u00fcn aral\u0131ks\u0131z film izlemeleri gerekiyor. Filminizi izleyip, iyi olup olmad\u0131\u011f\u0131na karar vereceklerini zannediyorsunuz de\u011fil mi? Peki\u2026<\/p>\n\n\n\n<p>Ger\u00e7ekte, elit se\u00e7icilerden &#8216;onay almak&#8217; ya da &#8216;finansal ba\u015far\u0131&#8217;, sanat\u0131n ya da sanat\u00e7\u0131n\u0131n motivasyonu olamaz. Bu ikisi olsa olsa &#8216;yan etki&#8217; olabilir. Finansal ba\u015far\u0131 elde etmi\u015f olmak ya da se\u00e7ilmi\u015f olmak gibi \u00f6zelliklere sahip sanat\u00e7\u0131lar d\u0131\u015f\u0131ndakileri yoklu\u011fa mahkum eden bu  d\u00fcnya g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc, felaket habercisidir. \u00d6yk\u00fcs\u00fc (sanat\u0131) olmayan toplum batmak \u00fczere olan bir toplumdur. Bir k\u0131s\u0131m insan\u0131n kendisini sanat\u00e7\u0131, yap\u0131lan\u0131 sanat olarak kabul ediyor olmas\u0131 bu ger\u00e7e\u011fi de\u011fi\u015ftirmez.<\/p>\n\n\n\n<p>Ger\u00e7ek sanat\u0131, pseudo (sahte) sanattan ay\u0131rmak i\u00e7in tek bir kriter vard\u0131r: \u00d6l\u00fcms\u00fczl\u00fck. Bunu da g\u00f6rmeye -\u00fczg\u00fcn\u00fcm dostlar\u0131m- sanat\u00e7\u0131n\u0131n \u00f6mr\u00fcn\u00fcn yetip yetemeyece\u011finin bilgisini veren bir resmi daire bulunmuyor. K\u0131smetiniz varsa Picasso olursunuz. K\u0131smetiniz kapal\u0131ysa Van Gogh. \u00d6mr\u00fcn\u00fcz sanat\u0131n\u0131z\u0131n \u00f6l\u00fcms\u00fczler kervan\u0131na girip girmedi\u011fini g\u00f6rmeye belki yeter, belki yetmez. B\u0131kmadan usanmadan \u00fcretmeye devam ederseniz ger\u00e7ek bir sanat\u00e7\u0131s\u0131n\u0131zd\u0131r. Sabr\u0131n\u0131z yok mu, ba\u015far\u0131 olmadan, onay g\u00f6rmeden \u00fcretmeye devam edemiyor musunuz? Sanat\u00e7\u0131 de\u011fil kullan\u0131lm\u0131\u015f araba sat\u0131c\u0131s\u0131s\u0131n\u0131z.<\/p>\n\n\n\n<p>Manifesto k\u00f6\u015fesi: Sanat bi\u00e7ime indirgenemez. Sanat i\u00e7eriksiz olmaz. Bi\u00e7im ve i\u00e7erik; t\u0131pk\u0131 ruh ve beden gibi, birbirinden ayr\u0131lmaz bir b\u00fct\u00fcn\u00fcn par\u00e7alar\u0131d\u0131r. Sanat eseri ayn\u0131 zamanda bir ahlak (etik) sorunudur. Klasik sanat, \u00f6l\u00fcms\u00fczl\u00fc\u011fe kap\u0131 aralar. Klasik sanat, toplumlar\u0131 toplum yapar. \u00d6rne\u011fin Homeros (ve Hesiodos, Aeschylus, Sophokles, Euripides) olmasayd\u0131 bug\u00fcn Antik Yunan Medeniyeti diye bir \u015fey oldu\u011fundan haberimiz olmayabilirdi. Shakespearesiz ya da Goethesiz, \u0130ngiliz ya da Alman k\u00fclt\u00fcr\u00fc ne olurdu? Klasikler bir medeniyeti ayakta tutan ta\u015f\u0131y\u0131c\u0131 s\u00fctunlard\u0131r. Klasik, eskiye mahsus bir \u00e7aba de\u011fildir. Eski olanlar\u0131 biliriz \u00e7\u00fcnk\u00fc onlar \u00f6l\u00fcms\u00fcz olduklar\u0131n\u0131 kan\u0131tlam\u0131\u015flard\u0131r. Bug\u00fcnden yar\u0131na kalacak olan klasiklerimiz nerede? Ben g\u00f6remiyorum, belki (umar\u0131m) vard\u0131rlar. Ancak ba\u015far\u0131ya odaklanm\u0131\u015f sanat\u00e7\u0131dan &#8216;klasik&#8217; ya da &#8216;\u00f6l\u00fcms\u00fcz&#8217; \u00e7\u0131kmaz.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Klasik sanat\u0131 hor g\u00f6rmeyin, sanat olmas\u0131n\u0131n \u00f6tesinde anlam ta\u015f\u0131r. Son g\u00fcnlerde \u00e7ok\u00e7a konu\u015fuldu; duvara bantla yap\u0131\u015ft\u0131r\u0131lan muz konusu. Bu sayede modern sanata her kesimden her seviyede ele\u015ftiriler getirildi. Konu modern sanat\u0131n sokaktaki insandan kopuk olmas\u0131n\u0131n \u00e7ok daha \u00f6tesinde anlamlar ta\u015f\u0131yor. Sanat insan ruhunun bir \u00fcr\u00fcn\u00fcd\u00fcr. Sanat\u0131n kendini i\u00e7erikten soyutlay\u0131p \u0131srarla bi\u00e7ime indirgenmesi hi\u00e7 iyiye i\u015faret [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[248,249],"tags":[75,99,118,245,111,64,180,34,79],"class_list":["post-2405","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-cesitli","category-sinema-tv","tag-elestiri","tag-film-festivalleri","tag-klasik","tag-klasikler","tag-modern","tag-oyku","tag-sanat","tag-sinema","tag-sinema-sektoru"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.gokhanyorgancigil.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2405","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.gokhanyorgancigil.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.gokhanyorgancigil.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.gokhanyorgancigil.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.gokhanyorgancigil.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2405"}],"version-history":[{"count":20,"href":"https:\/\/www.gokhanyorgancigil.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2405\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2428,"href":"https:\/\/www.gokhanyorgancigil.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2405\/revisions\/2428"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.gokhanyorgancigil.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2405"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.gokhanyorgancigil.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2405"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.gokhanyorgancigil.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2405"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}