{"id":1905,"date":"2017-03-15T19:37:05","date_gmt":"2017-03-15T16:37:05","guid":{"rendered":"http:\/\/www.gokhanyorgancigil.com\/?p=1905"},"modified":"2017-03-16T17:27:56","modified_gmt":"2017-03-16T14:27:56","slug":"care-yazmak","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.gokhanyorgancigil.com\/?p=1905","title":{"rendered":"\u00c7are Yazmak"},"content":{"rendered":"

Bizi <\/span>\u201f<\/span>biz<\/span>\u201d<\/span> yapan nedir?<\/span><\/p>\n

\u201fBiz\u201d dedi\u011fimizde ger\u00e7ekten ne kastediyoruz? Hangi sosyal, \u0131rksal, co\u011frafi, politik ya da herhangi ba\u015fka hangi gruba mensubiyetimizi ima ediyoruz? \u201fBiz\u201d herhangi bir dilde en \u00e7ok kullan\u0131lan kelimelerden biri. Her birimiz vatanda\u015flar, m\u00fc\u015fteriler, taraftarlar, aile \u00fcyeleri vs. olarak bir grup insanla mutlaka bir \u015fekilde ba\u011flant\u0131l\u0131y\u0131z. Ancak san\u0131yorum ki bug\u00fcn dahil oldu\u011fumuz en b\u00fcy\u00fck ve en \u00f6nemli mensubiyetlerden biri -belki de birincisi- i\u00e7inde ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z zamanla olan ba\u011flant\u0131m\u0131z sebebiyle dahil oldu\u011fumuz\u2026 Hepimiz ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z zaman\u0131n birer \u00fcr\u00fcn\u00fcy\u00fcz. Zaman\u0131m\u0131z bizi bir heykeltra\u015f gibi yontarak \u015fekillendiriyor. Pekala\u2026 Zaman\u0131m\u0131z\u0131 nas\u0131l tan\u0131mlayabilir, nas\u0131l anlayabiliriz? Zaman\u0131n ruhu denilen \u015fey nedir ki?<\/span><\/p>\n

Vikipedi\u2019ye g\u00f6re zaman\u0131n ruhu<\/a>, belli bir zaman diliminde toplumlar\u0131n \u00fcyelerini y\u00f6nlendiren ve y\u00f6neten bir tak\u0131m inan\u00e7lar ve fikirler toplulu\u011fu. Zaman\u0131n ruhu ayn\u0131 zamanda almancas\u0131yla da an\u0131lan (Zeitgeist) ilk kez Ayd\u0131nlanma \u00c7a\u011f\u0131 filozoflar\u0131 taraf\u0131ndan kullan\u0131lan bir kelime. Ki bu filozoflar\u0131n bir \u00e7o\u011fu da almand\u0131. Tamam\u2026 Bizim ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z zamanda da toplumlara ait bireyleri y\u00f6neten ve y\u00f6nlendiren inan\u00e7lar ve fikirler toplulu\u011fu oldu\u011funu g\u00f6zlemleyebiliyor muyuz? Muhtemelen evet. Belki de postmodernizm ad\u0131 verilen \u015fey ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z zaman\u0131n ruhunu tan\u0131mlamam\u0131za yarayacak bir \u015feydir.<\/p>\n

Ayn\u0131 \u015fekilde Zaman\u0131n Ruhu tan\u0131mlamas\u0131n\u0131 ilk ortaya at\u0131ld\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nem i\u00e7in de kullanabiliyoruz. Ayd\u0131nlanma \u00c7a\u011f\u0131 ismi verilen \u00e7a\u011f\u0131n bir ruhu vard\u0131, evet. Ve yine mesela \u0130ngiltere Krali\u00e7esi Victoria\u2019n\u0131n tahta kald\u0131\u011f\u0131 s\u00fcreye nisbetle Viktorya \u00c7a\u011f\u0131 ad\u0131 verilen zaman diliminin de bir ruhu vard\u0131. Tamam. Bug\u00fcn\u00fcn bask\u0131n ve belirgin inan\u00e7 ve fikirleri nelerdir diye d\u00fc\u015f\u00fcnsek akl\u0131m\u0131za neler gelir? San\u0131yorum filozof Alvin Toffler<\/a>\u2019in ortaya att\u0131\u011f\u0131 kavram silsilesi zaman\u0131m\u0131z\u0131n en elveri\u015fli ve biraz da karamsar bir tasviriydi: Gelecek \u015eoku. (Future Shock<\/a>). \u0130\u015fte bu zaman\u0131m\u0131z\u0131n ruhudur.<\/p>\n

\"\"
\u00c7ok az zaman \u00e7ok fazla bilgi<\/figcaption><\/figure>\n

\u201fD\u00fcnyan\u0131n de\u011fi\u015fik k\u00f6\u015felerinde bulunmam\u0131 sa\u011flayan \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131m s\u0131ras\u0131nda de\u011fi\u015fik bi\u00e7imlerini g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm bir olguyu yeni yeni anlamaya ba\u015fl\u0131yorum. Modern teknoloji r\u00fcyada bile g\u00f6remeyece\u011fimiz bir debdebeyle de\u011fi\u015fmekte. Fakat bu teknolojinin ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz ve a\u011f\u0131r bir bedeli de var. Endi\u015fe ve stres \u00e7a\u011f\u0131nda ya\u015f\u0131yoruz. B\u00fct\u00fcn bu debdebeye ra\u011fmen kendi teknolojik g\u00fcc\u00fcm\u00fcz\u00fcn kurbanlar\u0131 olduk. Bir \u015fok i\u00e7ideyiz. Gelecek \u015fokunun\u2026<\/span><\/i><\/p>\n

Gelecek \u015foku, \u00e7ok k\u0131sa bir zaman i\u00e7inde \u00e7ok fazla de\u011fi\u015fimin getirdi\u011fi bir hastal\u0131k. Bu art\u0131k hi\u00e7 bir \u015feyi kal\u0131c\u0131 olmay\u0131\u015f\u0131n\u0131n getirdi\u011fi bir duygu. Bilgisayarlar \u015feyleri bir araya getirerek yeni bilgiler \u00fcretirken o kadar h\u0131zl\u0131lar ki bunu sindiremiyoruz.\u201d<\/span><\/i><\/p>\n

\"\"
Orson Welles<\/figcaption><\/figure>\n

Bu s\u00f6zler Orson Welles\u2019in sundu\u011fu 1972 tarihli Gelecek \u015eoku<\/a> adl\u0131 belgeselden\u2026 Evlerimizdeki ya da ceplerimizdeki ki\u015fisel bilgisayarlar\u0131 bo\u015f verin internetin bile olmad\u0131\u011f\u0131 bir d\u00f6nemde yaz\u0131lm\u0131\u015ft\u0131 yukar\u0131daki s\u00f6zler. Kendi zaman\u0131m\u0131z\u0131n ruhunun gereklili\u011fi olarak mozaik bir k\u00fclt\u00fcr i\u00e7inde ya\u015f\u0131yoruz, \u00e7ok fazla \u015fey biliyoruz ama bilgelik ve i\u00e7g\u00f6r\u00fcden mahrumuz. Mobil teknolojilerin ortas\u0131nda kendimizi tan\u0131yabilme ihtimalimiz \u00e7ok \u00e7ok zor. Peki ne olacak halimiz?<\/p>\n

\u00c7are yazmak. Kurmaca hem de.<\/p>\n

Bir hikaye anlat\u0131n. Bir kurmaca yazar\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr, hisseder ve karakterlerinin yerine yazar\/konu\u015fur. Yazma eylemi i\u00e7in ger\u00e7ek duygunun ad\u0131 empatidir. Bir yazar bir ba\u015fkas\u0131ym\u0131\u015f gibi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr ve hisseder. Bu anlamda empati kendimizi anlayabilmek i\u00e7in sahip oldu\u011fumuz en iyi yollardan biridir. Empati tecr\u00fcbe etmek sizi iyi bir insan yapar ve okumak gibi yazmak da empatiyi geli\u015ftirir.<\/span><\/p>\n

Robert Sanchez ve Robert Stolorow\u2019un bir terapi olarak felsefeyi \u00f6nerdi\u011fi<\/a> gibi Adrian Furnham da Psychology Today dergisindeki bir makalesinde<\/a> yazman\u0131n bir terapi olabildi\u011fini s\u00f6yl\u00fcyor. Yazma terapisi konusunda ayr\u0131ca vikipedi makalesi<\/a>ne de g\u00f6z atabilirsiniz. D\u00fcnyadaki a\u00e7l\u0131k ve fakirli\u011fin ger\u00e7ekten ne oldu\u011funu ve ne boyutlarda oldu\u011funu anlamaya ihtiyac\u0131m\u0131z var. K\u00fcresel iklim de\u011fi\u015fikli\u011finin ger\u00e7ekte ne oldu\u011funu anlamaya ihtiyac\u0131m\u0131z var. Demokrasi, a\u015fk, tarih\u2026 Her \u015fey hakk\u0131nda \u00e7ok \u015fey biliyoruz ama bu \u015feyleri ger\u00e7ekten biliyor muyuz oras\u0131 \u015f\u00fcpheli. Bilgelik? Malesef. Par\u00e7alanm\u0131\u015f zihinler. B\u00fct\u00fcn sahip oldu\u011fumuz bu.<\/p>\n

Neden kurmaca? Anlat\u0131 desek daha do\u011fru olur. Anlat\u0131n\u0131n, zeitgeist\u2019\u0131m\u0131z\u0131n bize getirdi\u011fi b\u00fct\u00fcn dertlere \u00e7are olabilece\u011fini neden d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyoruz ki? Cevap ba\u015fka bir sorunun arkas\u0131nda gizli: Anlat\u0131 nedir? Bir hikaye nedir? Ufak bir ara\u015ft\u0131rmayla soruya \u00e7ok fazla cevap oldu\u011funu g\u00f6rebilirsiniz (her zamanki gibi). Robert Fulford\u2019un <\/span>Anlat\u0131n\u0131n G\u00fcc\u00fc: Kitle \u0130leti\u015fim \u00c7a\u011f\u0131nda Hikaye Anlat\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131<\/span><\/i><\/a> isimli muhte\u015fem kitab\u0131n\u0131 hararetle tavsiye ediyorum. Ayn\u0131 zamanda konuyla ilgili olarak Jonathan Gottschall\u2019\u0131n <\/span>The Storytelling Animal<\/span><\/i><\/a> isimli kitab\u0131na da g\u00f6z gezdirmek isteyebilirsiniz. Her iki yazar da gazeteci. Bu demektir ki her iki yazar da i\u015flevsel bir bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131na sahipler. Bu par\u00e7alanm\u0131\u015f zihinlerimiz i\u00e7in iyi bir \u015fey.<\/span><\/p>\n

Anlat\u0131 insano\u011flunun ayr\u0131lmaz bir par\u00e7as\u0131. Anlat\u0131n\u0131n olmad\u0131\u011f\u0131 bir insanl\u0131k durumu ve d\u00f6nemi yok. Anlat\u0131 bizi biz yapan \u015feylerden biri. Anlat\u0131ya ve tarihe, ve hatta anlat\u0131 tarihine b\u00fct\u00fcnsel bir bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131 geli\u015ftirmek bir yazar i\u00e7in, empatiye ihtiyac\u0131 olan herkes i\u00e7in olduk\u00e7a gerekli\u2026 Kurmaca yazarl\u0131\u011f\u0131, insan olma yolculu\u011fumuzdaki en \u00f6nemli kazan\u0131mlardan biri olabilecek g\u00fc\u00e7te…<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Bizi \u201fbiz\u201d yapan nedir? \u201fBiz\u201d dedi\u011fimizde ger\u00e7ekten ne kastediyoruz? Hangi sosyal, \u0131rksal, co\u011frafi, politik ya da herhangi ba\u015fka hangi gruba mensubiyetimizi ima ediyoruz? \u201fBiz\u201d herhangi bir dilde en \u00e7ok kullan\u0131lan kelimelerden biri. Her birimiz vatanda\u015flar, m\u00fc\u015fteriler, taraftarlar, aile \u00fcyeleri vs. olarak bir grup insanla mutlaka bir \u015fekilde ba\u011flant\u0131l\u0131y\u0131z. Ancak san\u0131yorum ki bug\u00fcn dahil oldu\u011fumuz en […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[230,96,23,111,64,180,34,220],"class_list":["post-1905","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-senaryo","tag-anlati","tag-edebiyat","tag-kitap","tag-modern","tag-oyku","tag-sanat","tag-sinema","tag-yazarlik"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.gokhanyorgancigil.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1905","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.gokhanyorgancigil.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.gokhanyorgancigil.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.gokhanyorgancigil.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.gokhanyorgancigil.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1905"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/www.gokhanyorgancigil.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1905\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1912,"href":"https:\/\/www.gokhanyorgancigil.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1905\/revisions\/1912"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.gokhanyorgancigil.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1905"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.gokhanyorgancigil.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1905"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.gokhanyorgancigil.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1905"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}