{"id":1727,"date":"2015-06-08T13:42:35","date_gmt":"2015-06-08T10:42:35","guid":{"rendered":"http:\/\/www.gokhanyorgancigil.com\/?p=1727"},"modified":"2017-05-12T00:47:56","modified_gmt":"2017-05-11T21:47:56","slug":"yazmanin-yontemi-olur-mu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.gokhanyorgancigil.com\/?p=1727","title":{"rendered":"Yazman\u0131n y\u00f6ntemi olur mu?"},"content":{"rendered":"<p>Olmaz olur mu?<\/p>\n<p>\u00d6ncelikle yazmak, yazar olmak, senaryo yazar\u0131 olmak d\u0131\u015far\u0131dan (ya da hen\u00fcz ba\u015flamam\u0131\u015f olanlar taraf\u0131ndan) pek do\u011fru anla\u015f\u0131lm\u0131yor sanki&#8230;<\/p>\n<p>Salvador Dali gibi \u00e7\u0131lg\u0131n sa\u00e7, b\u0131y\u0131k art\u0131k her neyse, \u00f6yle bir g\u00f6r\u00fcnt\u00fcye sahipsiniz, bohemsiniz, o kadar hassas ve duyarl\u0131s\u0131n\u0131z ki -erkekseniz tabii- bu sizi feminen k\u0131lmakta, ilham ya\u011fmuru alt\u0131ndas\u0131n\u0131z, ilham geldik\u00e7e kelimeler, sat\u0131rlar, sayfalar ya\u011fmur gibi ya\u011f\u0131yor, derin nefes al\u0131p veriyor, kalbiniz p\u0131r p\u0131r at\u0131yor, m\u00fcthi\u015f g\u00f6zlemci bir insans\u0131n\u0131z, \u00e7evrenizdeki herkes bir malzeme sizin i\u00e7in, ku\u015flar b\u00f6cekler falan arkada\u015flar\u0131n\u0131z.<\/p>\n<p>Yazar dedi\u011fin b\u00f6yle olur de\u011fil mi? Hi\u00e7 de de\u011fil!<\/p>\n<p>Evet ilham diye bir \u015fey var, evet duygular\u0131n\u0131z var, belki ger\u00e7ekten pek \u00e7ok ki\u015finin d\u00fc\u015f\u00fcnmedi\u011fi ve hissetmedi\u011fi \u015feyleri d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor ve hissediyorsunuz ama yukar\u0131daki paragrafta resmetti\u011fim kadar lirik, tozpembe bir manzara yok, kolay kolay olmaz da&#8230;<\/p>\n<p>Nietzsche sanat\u00e7\u0131n\u0131n sanat eserini \u00fcretme s\u00fcrecini de kapsayacak \u015fekilde Apollon ve Dionysos etkisi alt\u0131nda oldu\u011funu s\u00f6ylemi\u015fti. Yunan tanr\u0131lar\u0131n\u0131 i\u015fin i\u00e7ine kar\u0131\u015ft\u0131rmak istemiyor olabilirsiniz ama m\u00fcthi\u015f bir saptama bu! Yukar\u0131daki tozpembe paragraf d\u0131\u015far\u0131dan bak\u0131nca sanat eserinin ortaya \u00e7\u0131kma s\u00fcrecinin sadece Dionizik oldu\u011fu yan\u0131lg\u0131s\u0131n\u0131 resmediyor. Oysa sanat\u00e7\u0131lar ger\u00e7ekte Dionysos gibi bohem, hassas falan olduklar\u0131 kadar Apollon kadar m\u00fchendis ve hesap\u00e7\u0131 da olmak zorundalar. \u015eiirindeki tek bir kelime i\u00e7in y\u0131llarca okumalar yapan, kafa patlatan \u015fairlerin varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ba\u015fka t\u00fcrl\u00fc a\u00e7\u0131klayamazs\u0131n\u0131z. \u00c7\u00fcnk\u00fc ilham denilen \u015fey &#8220;geldi\u011finde&#8221; i\u015fe yarar halde de\u011fildir. \u0130fade etmek demek, ilham\u0131 yaz\u0131l\u0131-g\u00f6rsel, herhangi bir dile d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmek demektir. \u0130fade edilemeyen ilham\/duygu var olmu\u015f kabul edilemez. Dil dedi\u011finizde ise mecburen beyninizin analitik g\u00fcc\u00fcne ba\u015fvurmak zorunda kal\u0131rs\u0131n\u0131z. Hesab\u0131, hendesesi olmayan sanat eseri yoktur.<\/p>\n<figure id=\"attachment_1728\" aria-describedby=\"caption-attachment-1728\" style=\"width: 1024px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><a href=\"http:\/\/www.gokhanyorgancigil.com\/wp-content\/uploads\/2015\/06\/Leonardo-artist-engineer.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-full wp-image-1728\" src=\"http:\/\/www.gokhanyorgancigil.com\/wp-content\/uploads\/2015\/06\/Leonardo-artist-engineer.jpg\" alt=\"Sanat\u00e7\u0131 Leonardo! Ne t\u00fcr hesaplar\u0131n pe\u015findesin! (*)\" width=\"1024\" height=\"586\" srcset=\"https:\/\/www.gokhanyorgancigil.com\/wp-content\/uploads\/2015\/06\/Leonardo-artist-engineer.jpg 1024w, https:\/\/www.gokhanyorgancigil.com\/wp-content\/uploads\/2015\/06\/Leonardo-artist-engineer-300x172.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-1728\" class=\"wp-caption-text\">Sanat\u00e7\u0131 Leonardo! Ne t\u00fcr hesaplar\u0131n pe\u015findesin! (*)<\/figcaption><\/figure>\n<p>Heykeltra\u015f; \u00f6n\u00fcnde duran mermer blo\u011fun fiziksel \u00f6zelliklerini tart\u0131p bi\u00e7meden, \u00e7ekicinin vuru\u015f a\u00e7\u0131s\u0131n\u0131, yontmak i\u00e7in kulland\u0131\u011f\u0131 kaz\u0131\u011f\u0131n \u015feklini hesaplamadan D\u00fc\u015f\u00fcnen Adam&#8217;\u0131 oradan \u00e7\u0131kartabilir mi? \u0130mkans\u0131z. \u00d6yk\u00fcc\u00fc, romanc\u0131, senarist bal\u0131k av\u0131na \u00e7\u0131kar gibi sayfa bir deyip akl\u0131na esti\u011fi gibi yazmaya ba\u015flayabilir mi? Bal\u0131k\u00e7\u0131 da hangi bal\u0131\u011f\u0131n hangi havada, denizin neresinde olaca\u011f\u0131na dair hesap yapar. Bir \u00f6yk\u00fcde karakterleri, olaylar\u0131 hesaplamadan &#8220;Mevla ne verirse&#8221; yazmaya oturulur mu? Bu kadar m\u0131 bohemdir sanat\u00e7\u0131? Hayat\u0131n\u0131n her an\u0131n\u0131 a\u015fk sarho\u015fu ya\u015fayan, ilham ya\u011fmurlar\u0131nda s\u0131r\u0131ls\u0131klam olmu\u015f bir insan m\u0131 olmal\u0131d\u0131r? Hay\u0131r. Zaten b\u00f6yle biri -varsa e\u011fer- yaz\u0131 falan yazamaz. Yaz\u0131 yazmak de\u011fersiz hatta i\u011fren\u00e7 bir \u015feydir. Duygular ifade edilince \u00f6l\u00fcrler bu insana g\u00f6re.<\/p>\n<p>Hesap, hendese dedi\u011fimizde ise kar\u015f\u0131m\u0131za bir y\u0131\u011f\u0131n a\u015fama \u00e7\u0131kar. &#8220;Bilgi&#8221; ad\u0131ndadki ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz bir \u015feyin varl\u0131\u011f\u0131 ile kar\u015f\u0131la\u015f\u0131rs\u0131n\u0131z. Art\u0131k ifade etme s\u00fcreci, sanatsal yarat\u0131m s\u00fcrecidir ve bu ba\u011flamda bir y\u00f6ntemden ba\u011f\u0131ms\u0131z olamaz. Mazeretleri sadece vakit darl\u0131\u011f\u0131 olan ve bu sebeple \u015fiir yaz(a)mayan \u015fairlerle dolu bir toplumda ya\u015f\u0131yoruz. Vakti olsa &#8220;hayat\u0131 romand\u0131r&#8221; b\u00f6ylelerinin. Zaten \u015fiir, sanat falan bunlar hep vakti bol, tuzu kuru insanlar\u0131n i\u015fidir, de\u011fil mi?<\/p>\n<p>Oysa ger\u00e7ekte sanat\u00e7\u0131n\u0131n vakti genellikle dard\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc genellikle sanat\u00e7\u0131 fakirdir. A\u00e7l\u0131ktan \u00f6lmemek i\u00e7in vaktini genellikle sanat d\u0131\u015f\u0131 faaliyetlerle para kazanmaya ay\u0131rmak zorundad\u0131r. O halde y\u00f6nteme ihtiyac\u0131 olan ki\u015fidir sanat\u00e7\u0131. T\u0131pk\u0131 bir heykeltra\u015f\u0131n \u00e7ok iyi malzeme bilgisine, insan-hayvan ya da nesnelere ait anatomik, morfolojik bilgilere sahip olmas\u0131 gerekti\u011fi gibi \u00f6yk\u00fc-roman-senaryo yazar\u0131 da yazma i\u015finin tekniklerine vak\u0131f olmal\u0131d\u0131r. Bir yazar aday\u0131, az bir \u00e7abayla bu konuda ne \u00e7ok yakla\u015f\u0131m ve teknik bilgi oldu\u011funu g\u00f6rebilir. Bir sanat eseri (bilgi + y\u00f6ntem) sayesinde ortaya \u00e7\u0131kar.<\/p>\n<p>Malesef y\u00f6ntem, m\u00fchendislik bir konudur, \u015fairane de\u011fildir. \u0130lhama her an a\u00e7\u0131k olup da bir m\u00fchendis gibi y\u00f6ntem \u00fczere davran\u0131\u015f ve tutum i\u00e7inde olmay\u0131 ba\u015farabilen sanat\u00e7\u0131lar, ilhamlar\u0131n\u0131n ve y\u00f6ntemlerinin g\u00fcc\u00fc yeterse ortaya ger\u00e7ek ve &#8220;bir \u015fekilde&#8221; takdir edilecek sanat eserleri ortaya koyabilirler.<\/p>\n<p>Y\u00f6nteme ihtiyac\u0131n\u0131z olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, kendinize has bir yo\u011furt yiyi\u015finiz oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorsan\u0131z &#8220;yi\u011fit&#8221; olabilirsiniz ama sanat\u00e7\u0131 olamazs\u0131n\u0131z.<\/p>\n<p>(*) <a href=\"http:\/\/www.daveranson.net\/2012\/10\/24\/leonardo-da-vinci-artist-and-engineer-part-1-theory-and-practice\/\" target=\"_blank\">Leonardo Da Vinci, sanat\u00e7\u0131, m\u00fchendis, giri\u015fimci<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Olmaz olur mu? \u00d6ncelikle yazmak, yazar olmak, senaryo yazar\u0131 olmak d\u0131\u015far\u0131dan (ya da hen\u00fcz ba\u015flamam\u0131\u015f olanlar taraf\u0131ndan) pek do\u011fru anla\u015f\u0131lm\u0131yor sanki&#8230; Salvador Dali gibi \u00e7\u0131lg\u0131n sa\u00e7, b\u0131y\u0131k art\u0131k her neyse, \u00f6yle bir g\u00f6r\u00fcnt\u00fcye sahipsiniz, bohemsiniz, o kadar hassas ve duyarl\u0131s\u0131n\u0131z ki -erkekseniz tabii- bu sizi feminen k\u0131lmakta, ilham ya\u011fmuru alt\u0131ndas\u0131n\u0131z, ilham geldik\u00e7e kelimeler, sat\u0131rlar, sayfalar [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[248,1],"tags":[191,180,192,36,190],"class_list":["post-1727","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-cesitli","category-senaryo","tag-nietzsche","tag-sanat","tag-sanatci","tag-senaryo-yazarligi","tag-yontem"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.gokhanyorgancigil.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1727","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.gokhanyorgancigil.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.gokhanyorgancigil.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.gokhanyorgancigil.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.gokhanyorgancigil.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1727"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/www.gokhanyorgancigil.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1727\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1735,"href":"https:\/\/www.gokhanyorgancigil.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1727\/revisions\/1735"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.gokhanyorgancigil.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1727"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.gokhanyorgancigil.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1727"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.gokhanyorgancigil.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1727"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}