{"id":1685,"date":"2014-09-25T17:37:10","date_gmt":"2014-09-25T14:37:10","guid":{"rendered":"http:\/\/www.gokhanyorgancigil.com\/?p=1685"},"modified":"2019-09-28T18:51:01","modified_gmt":"2019-09-28T15:51:01","slug":"istanbul-new-york","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.gokhanyorgancigil.com\/?p=1685","title":{"rendered":"\u0130stanbul – New York"},"content":{"rendered":"
\"New<\/a>
New York<\/figcaption><\/figure>\n

Bug\u00fcn New York \u015fehrinin kurulu oldu\u011fu Manhattan Adas\u0131 \u00fczerindeki ilk yerle\u015fim; Avrupa\u2019dan g\u00f6\u00e7 eden koloniciler taraf\u0131ndan 17.y\u00fczy\u0131l\u0131n ilk \u00e7eyre\u011finde ger\u00e7ekle\u015ftiriliyor. Yani New York \u015eehri\u2019nin tarihi topu topu d\u00f6rt y\u00fcz y\u0131l \u00f6ncesine gidiyor. Daha \u00f6nceki tarihlerde \u015fehir diyebilece\u011fimiz bir \u015fey yok. \u00c7evre kara par\u00e7alar\u0131 ve ya\u015fanabilir b\u00f6lgelerde yerli n\u00fcfusun varl\u0131\u011f\u0131ndan s\u00f6z ediliyor ama bu yerle\u015fimler i\u00e7in \u015fehir nitelemesi yap\u0131lamaz. D\u00f6rt y\u00fcz y\u0131l.<\/p>\n

Bug\u00fcnk\u00fc \u0130stanbul \u015fehri s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7indeki b\u00f6lgenin, yani ya\u015fayan sokaklar\u0131n, evlerin oldu\u011fu alan\u0131n \u015fehirle\u015fme tarihi, milattan \u00f6nce d\u00f6rt bininci y\u0131la kadar gidiyor. Bu bilgiyi esas kabul ederseniz, \u0130stanbul\u2019un tarihi alt\u0131 bin y\u0131l olarak bir kenara not edilebilir. Haydi diyelim bu bilgiyi spek\u00fclatif buldunuz veyahut tarihi yar\u0131mada d\u0131\u015f\u0131ndaki bir alan\u0131n alt\u0131 bin y\u0131ll\u0131k tarihinin, bu hesaba dahil edilmemesi gerekti\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorsunuz. Bu takdirde de \u0130stanbul\u2019un tarihi kaba bir hesapla \u00fc\u00e7 bin y\u0131l oluyor. \u00dc\u00e7 bin y\u0131l\u2026<\/p>\n

\"\"<\/a>
\u0130stanbul<\/figcaption><\/figure>\n

\u0130lk soru \u015fu: Bir kenti \u00fcst\u00fcn k\u0131lan nedir? Cevap yukar\u0131da yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z gibi sadece tarihsel k\u0131yaslama olsayd\u0131 her iki \u015fehirden de eski baz\u0131 \u015fehirler sayg\u0131nl\u0131kta bu ikisine fark atarlard\u0131. Demek ki tarih tek parametre olamaz. D\u00fcnyan\u0131n stratejik merkezi olma \u00f6zelli\u011fi diye bir \u015fey uydural\u0131m ve \u015fehirlere bir de bu g\u00f6zle bakal\u0131m. Bu; siyasi anlamda, k\u00fclt\u00fcrel anlamda bir kentin, bilinen d\u00fcnyan\u0131n ilgi oda\u011f\u0131 olma durumu g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131narak olu\u015fturulan bir kriter olsun. Bu takdirde \u0130stanbul\u2019un da New York\u2019un da b\u00f6yle bir tan\u0131mlama i\u00e7inde \u00fcst s\u0131ralara aday \u015fehirlerden biri olaca\u011f\u0131 kesindir.<\/p>\n

\u0130lk isimlerinden biri Yeni Amsterdam olan New York \u015fehrinin g\u00fcn\u00fcm\u00fcz d\u00fcnyas\u0131n\u0131n ilgi oda\u011f\u0131 oldu\u011fu bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131na g\u00f6re kabul edilebilir bir \u015feydir. Yani birileri \u00e7\u0131k\u0131p dese ki New York bug\u00fcn d\u00fcnyan\u0131n ba\u015fkentidir, bu do\u011fru ya da yanl\u0131\u015f, en az\u0131ndan anla\u015f\u0131labilir bir \u015feydir. Bir zamanlar \u0130stanbul i\u00e7in de b\u00f6yle denirdi. Ancak \u0130stanbul\u2019un ad\u0131 hi\u00e7 bir zaman bir ba\u015fka \u015fehirden dev\u015firilmemi\u015fti. \u0130stanbul, Konstantin\u2019in \u015fehriydi, Yeni Atina, Yeni Efesos, Yeni Miletos, Yeni Troya vs. olarak hi\u00e7 an\u0131lmad\u0131. Euclides\u2019in kenti Megara\u2019l\u0131lar belki b\u00f6yle bir iddiada bulunabilirler ama New York – New Amsterdam \u00f6rne\u011fi ile birebir \u00f6rt\u00fc\u015fen bir konu de\u011fil.<\/p>\n

Gel g\u00f6r ki bug\u00fcn \u0130stanbul; ac\u0131mas\u0131z ellerde, trajik bir \u015fekilde New York\u2019a \u00f6yk\u00fcn\u00fcyor, \u00f6zeniyor. D\u00fcnyan\u0131n kalbi olmu\u015f alt\u0131 bin y\u0131ll\u0131k bir kenti, d\u00f6rt y\u00fcz y\u0131ll\u0131k bir kente \u00f6zendirerek pa\u00e7avra edenler utans\u0131n! My New Work, Newada, Mashattan\u2026 Yeni \u0130stanbul\u2019dan ya\u015fam alan\u0131 isimleri\u2026 Daha bir ton benzer isim bulabilirsiniz. \u0130simleri \u00f6zenmek konunun g\u00f6r\u00fcn\u00fcrdeki, belki de en \u00f6nemsiz taraf\u0131\u2026 Ya\u015fam tarz\u0131 \u00f6zentisini a\u00e7\u0131klayacak tek hakl\u0131 gerek\u00e7e olamaz. A\u00e7g\u00f6zl\u00fcl\u00fck, cahillik, sonradan g\u00f6rm\u00fc\u015f\u00fck, hoyratl\u0131k, \u2026 birer gerek\u00e7e olarak kabul edilecekse ayr\u0131 tabii\u2026 Burada konu New York ya\u015fam tarz\u0131n\u0131 satmak. Al\u0131c\u0131s\u0131 olmasa b\u00f6yle d\u00fc\u015f\u00fcnen sat\u0131c\u0131lar da olmazd\u0131 heralde? Klasik konu, arz-talep g\u00fcndemin birinci s\u0131ras\u0131n\u0131 i\u015fgal edince ortaya Yeni bir \u0130stanbul \u00e7\u0131kmas\u0131 da ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz oluyor.<\/p>\n

\"Ata\u015fehir\"<\/a>
Ata\u015fehir<\/figcaption><\/figure>\n

Sonu\u00e7 g\u00f6r\u00fcnt\u00fc Ata\u015fehir gibi Yeni \u0130stanbul\u2019un ucubeleri… Tarihi Yar\u0131mada\u2019ya da benzeri bir New York \u00f6zentisinin bula\u015fmas\u0131 yak\u0131nd\u0131r. Bir depreme bakar\u2026 Ayasofya ile Sultanahmet’in tam ortas\u0131na altm\u0131\u015f katl\u0131 bir rezidans ya da AVM fena olmazd\u0131 hani. Ad\u0131 da, eee,  New History gibi bir \u015fey olsun. Ya da Sultan’s Terrace nas\u0131l?<\/p>\n

\u0130stanbul\u2019un New York\u2019a \u00f6zendirilmesi, insan\u0131n annesinden Lady Gaga\u2019ya benzemesini istemesinden farks\u0131z. Bir kent anaya benzetilecekse o \u0130stanbul\u2019dur. Yeni \u0130stanbul, i\u011fren\u00e7 ya\u015fam tarz\u0131yla isteyenlerin olsun. Eski \u0130stanbul muhitlerinin k\u0131y\u0131s\u0131nda k\u00f6\u015fesinde, \u0131slak ah\u015fap cumbalar\u0131yla adeta birer g\u00f6zya\u015f\u0131 m\u00fczesi gibi ayakta kalmak i\u00e7in direnen, mecali kalmam\u0131\u015f mahzun konaklar, evler Yeni \u0130stanbul\u2019a bak\u0131p bak\u0131p i\u00e7 ge\u00e7iriyorlar. Ah\u015fap \u0130mparatorlu\u011fu\u2019ndan artakalan huzurevi sakinleri onlar. Ama birbirlerine yaslanarak ya\u015fam\u0131yorlar art\u0131k. Beton bloklar\u0131n aras\u0131nda s\u0131k\u0131\u015fm\u0131\u015f, bir kep\u00e7e darbesinin gelip yerle bir etmesini tek ba\u015flar\u0131na bekliyorlar. Gen\u00e7ler, Yeni \u0130stanbul\u2019da sevgililerinin ismini, be\u015f y\u00fcz y\u0131ll\u0131k \u00e7e\u015fmenin \u00fczerine sprey boyayla yaz\u0131yor. Bir ba\u015fkas\u0131 o yaz\u0131y\u0131, belki de ayn\u0131 anda \u00e7e\u015fmenin kitabesini, Edep Ya Hu yazan bir \u00e7\u0131kartmayla kapat\u0131yor. \u0130ronik.<\/p>\n

\"Yeni<\/a>
Yeni \u0130stanbul<\/figcaption><\/figure>\n

Yeni \u0130stanbul\u2019un New York\u2019a \u00f6zenmesinin hikayesi sadece m\u00fcteahhitlik, mimari ve ya\u015fam tarz\u0131 ile ilgili de\u011fil hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz. Sanat\u0131 da b\u00f6yle alg\u0131l\u0131yoruz. Her \u015feyi b\u00f6yle alg\u0131l\u0131yoruz. Zannediyoruz ki Trier gibi olursak, Haneke gibi olursak, Tarantino gibi olursak, Spielberg, Coppola, Tarkovski, hi\u00e7 farketmez herhangi bir ba\u015fka sinemac\u0131 gibi olursak sineman\u0131n New York\u2019u biz olaca\u011f\u0131z. \u0130lgi oda\u011f\u0131 olaca\u011f\u0131z. Ama ortaya \u00e7\u0131kan \u015fey New York de\u011fil sadece Yeni \u0130stanbul gibi dejenere bir \u015fey oluyor. Zannediyoruz Kandinsky gibi olursak resim sanat\u0131n\u0131n New York\u2019u olaca\u011f\u0131z. Alt\u0131 bin y\u0131ll\u0131k \u0130stanbul gibi olmak dururken, niye diye sormak bile gelmiyor i\u00e7imizden…<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Bug\u00fcn New York \u015fehrinin kurulu oldu\u011fu Manhattan Adas\u0131 \u00fczerindeki ilk yerle\u015fim; Avrupa\u2019dan g\u00f6\u00e7 eden koloniciler taraf\u0131ndan 17.y\u00fczy\u0131l\u0131n ilk \u00e7eyre\u011finde ger\u00e7ekle\u015ftiriliyor. Yani New York \u015eehri\u2019nin tarihi topu topu d\u00f6rt y\u00fcz y\u0131l \u00f6ncesine gidiyor. Daha \u00f6nceki tarihlerde \u015fehir diyebilece\u011fimiz bir \u015fey yok. \u00c7evre kara par\u00e7alar\u0131 ve ya\u015fanabilir b\u00f6lgelerde yerli n\u00fcfusun varl\u0131\u011f\u0131ndan s\u00f6z ediliyor ama bu yerle\u015fimler i\u00e7in \u015fehir […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[152,181,180,183,34,182],"class_list":["post-1685","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-senaryo","tag-istanbul","tag-new-york","tag-sanat","tag-sehir","tag-sinema","tag-yasam-tarzi"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.gokhanyorgancigil.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1685","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.gokhanyorgancigil.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.gokhanyorgancigil.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.gokhanyorgancigil.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.gokhanyorgancigil.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1685"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/www.gokhanyorgancigil.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1685\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2392,"href":"https:\/\/www.gokhanyorgancigil.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1685\/revisions\/2392"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.gokhanyorgancigil.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1685"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.gokhanyorgancigil.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1685"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.gokhanyorgancigil.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1685"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}