{"id":1615,"date":"2014-06-19T01:08:05","date_gmt":"2014-06-18T22:08:05","guid":{"rendered":"http:\/\/www.gokhanyorgancigil.com\/?p=1615"},"modified":"2017-05-12T00:44:47","modified_gmt":"2017-05-11T21:44:47","slug":"ragnarok-ve-ahlak","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.gokhanyorgancigil.com\/?p=1615","title":{"rendered":"Ragnarok ve Ahl\u00e2k"},"content":{"rendered":"
# D\u00fcnya ekolojik bir felakete s\u00fcr\u00fckleniyor olabilir. \u00c7evre kirlili\u011finin bir sonucu olarak gezegenin iklim dengesi alt\u00fcst olabilir.<\/span>
\n # G\u00fcne\u015f patlamalar\u0131na kar\u015f\u0131 k\u0131r\u0131lgan ve savunmas\u0131z teknolojilere ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131m\u0131z, b\u00f6yle bir patlama halinde topyek\u00fcn bir \u00e7\u0131lg\u0131nl\u0131k haline d\u00f6n\u00fc\u015febilir.<\/span>
\n # Bir mega volkan p\u00fcsk\u00fcrmesi yery\u00fcz\u00fcndeki hayat\u0131 t\u00fcm\u00fcyle olmasa da (en az\u0131ndan insan soyu i\u00e7in) yok edebilir.<\/span>
\n # K\u00fcresel politik ve ekonomik sistemin k\u0131r\u0131lganl\u0131\u011f\u0131 k\u00fcresel bir anar\u015fiye sebebiyet verebilir.<\/span>
\n # Gelir da\u011f\u0131l\u0131m\u0131ndaki e\u015fitsizlik, k\u00fcresel g\u00f6\u00e7 dalgalar\u0131, k\u00fcresel bir anar\u015fiye sebebiyet verebilir.<\/span>
\n # Bilginin kolay eri\u015filebilirli\u011fi ve \u00e7e\u015fitlili\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcnmeyi unutan kitlelerin olu\u015fmas\u0131na sebebiyet verebilir. B\u00f6ylece sosyal ve bilimsel sorunlara \u00e7are d\u00fc\u015f\u00fcnen bireylerin say\u0131s\u0131 azalabilir.<\/span>
\n # K\u00fcresel politik ve ekonomik sistemin k\u0131r\u0131lganl\u0131\u011f\u0131 so\u011fuk sava\u015f\u0131n geri d\u00f6nmesine sebep olup yeni bir k\u00fcresel yok olu\u015f ihtimalini i\u00e7eren bir sava\u015f tehdidine d\u00f6n\u00fc\u015febilir.<\/span>
\n # Sars ya da Aids gibi daha \u00f6nce g\u00f6r\u00fclmemi\u015f, mutant ya da deforme bir vir\u00fcs k\u00fcresel ve \u00f6l\u00fcmc\u00fcl bir salg\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015febilir.<\/span>
\n # Bilgisayarlar\u0131n bilgisayarlar\u0131 dizayn etmeye ba\u015flamas\u0131yla geometrik y\u00fckseli\u015fe ge\u00e7ecek olan yapay zeka, efendilerine ba\u015fkald\u0131r\u0131p yery\u00fcz\u00fcndeki insan varl\u0131\u011f\u0131na son verebilir.<\/span>
\n # Petrol vs. gibi kaynaklar\u0131n t\u00fckenmesi ve ihtiya\u00e7lar\u0131n artmaya devam etmesi k\u00fcresel bir k\u0131tl\u0131k ya\u015fanmas\u0131na sebebiyet verebilir.<\/span>
\n # Genetik bilimindeki ara\u015ft\u0131rmalar kontrolden \u00e7\u0131k\u0131p Golem’lerin ya da klonlar\u0131n d\u00fcnyay\u0131 istila etmesiyle insan \u0131rk\u0131 yokolu\u015fa s\u00fcr\u00fcklenebilir.<\/span>
\n # Hi\u00e7 hesapta olmayan kozmik bir felaket yery\u00fcz\u00fcne isabet edebilir. Komet, karadelik, meteor \u00e7arpmas\u0131 vs. Yery\u00fcz\u00fcndeki b\u00fct\u00fcn dengeleri geri d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fc olmayacak \u015fekilde bozabilir.<\/span><\/address>\n

\u00c7o\u011fu birbiri ile i\u00e7 i\u00e7e bu felaketler post-apokaliptik ya da distopik roman ve filmlerde oldu\u011fu gibi ans\u0131z\u0131n ve ac\u0131mas\u0131z bir \u015fekilde, bizi yok etmek i\u00e7in zaman\u0131n\u0131 bekliyor olabilir. Yukar\u0131daki acemice haz\u0131rlanm\u0131\u015f listeye daha pek \u00e7ok madde, konular\u0131n uzmanlar\u0131 taraf\u0131ndan ilave edilebilir. \u00d6nemli olan; bu listedeki maddelerin ka\u00e7\u0131 insan eliyle haz\u0131rlanm\u0131\u015ft\u0131r ve hen\u00fcz i\u015faretleri bile ortaya \u00e7\u0131kmadan engellenebilir ya da (e\u011fer ka\u00e7\u0131n\u0131lmazsa) \u00f6telenebilir? Felaket ve k\u0131yamet beklentisi eski bir gelenektir ve her zaman al\u0131c\u0131s\u0131 bulunur. Ate\u015fli evangelistler varsa onlar\u0131 dinleyen hu\u015fu i\u00e7indeki m\u00fcritler de oluyor. Ne kadar bat\u0131l inan\u00e7 gibi g\u00f6r\u00fcn\u00fcrse g\u00f6r\u00fcns\u00fcn ne kadar bilimd\u0131\u015f\u0131 olursa olsun katastrofizmin ilgin\u00e7 bir y\u00f6n\u00fc de var: Evrenin ve egonun mutlak varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n anla\u015f\u0131lmas\u0131. Minib\u00fcs yaz\u0131s\u0131 esteti\u011fi ile: fani d\u00fcnya.<\/p>\n

Felaketler e\u015fikte bekliyorsa kadim bir arkada\u015f\u0131 yard\u0131ma \u00e7a\u011f\u0131rmak ak\u0131llara gelebilir: Ahlak. \u00c7ok klasik ve s\u0131k\u0131c\u0131. De\u011fil mi? \u0130yi ve g\u00fczelin tan\u0131mlar\u0131n\u0131n de\u011fi\u015fti\u011fi bir devirde ahlaktan s\u00f6z etmek ne kadar demode… mi acaba? Platon ve Aristo, sonras\u0131nda \u0130hvan-\u00fcs Safa, Farabi, \u0130bn-i Miskeveyh ve nihayet Gazali. Daha sonralar\u0131 ise bin bir t\u00fcrl\u00fc felsefi d\u00fc\u015f\u00fcnce ak\u0131m\u0131 ahlak ile ilgilenmi\u015f. Bug\u00fcn gelinen nokta ise tam olarak, \u00e7ok sesli bir koronun akor yaparken \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 g\u00fcr\u00fclt\u00fc gibi. Herkes kendince erdemli, ahlakl\u0131 ama kimsenin kimseye faydas\u0131 yok. D\u00fc\u015fmekte olan bir u\u00e7akta ahlak hakk\u0131nda konu\u015fmak, hele hele nutuk \u00e7ekmek sizi en sempatik yolcu yar\u0131\u015fmas\u0131nda \u00fcst s\u0131ralara ta\u015f\u0131mayabilir, evet. Az yukar\u0131da yazan felaket listesine tekrar bir g\u00f6z at\u0131p \u015fu erdemler \u00fczerinde neden ve sonu\u00e7 ili\u015fkileri a\u00e7\u0131s\u0131ndan, biraz kafa yormay\u0131 sessizce ve kendi kendinize de yapabilirsiniz:<\/p>\n

\u00d6fke yerine A\u011f\u0131rba\u015fl\u0131l\u0131k
\nAk\u0131l yerine Hikmet
\n\u015eehvet yerine \u0130ffet.<\/p>\n

Soldakilerin toplam\u0131 (bir arada olma durumu) Zul\u00fcm, sa\u011fdakilerin toplam\u0131 ise Adalet. Yukar\u0131da ismi ge\u00e7en filozof ve hikmet adamlar\u0131n\u0131n hepsi ayn\u0131 fikirdeler.(*) A\u015fa\u011f\u0131dakini bilemiyorum.<\/p>\n

\"\u0130yi<\/a>
Ahl\u00e2k: \u0130yi ve k\u00f6t\u00fc aras\u0131nda tercih yapmak.<\/figcaption><\/figure>\n

(*) Platon (ya da Efl\u00e2tun) Devlet adl\u0131 me\u015fhur eserinde yukar\u0131daki tasnifi yap\u0131yor, Aristo yineliyor, y\u00fczy\u0131llar sonra ilk kez \u0130bn-i Miskeveyh ayn\u0131 tasnifi al\u0131p uyarl\u0131yor ve Gazali nihai ve en kapsaml\u0131 haline getiriyor.<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

# D\u00fcnya ekolojik bir felakete s\u00fcr\u00fckleniyor olabilir. \u00c7evre kirlili\u011finin bir sonucu olarak gezegenin iklim dengesi alt\u00fcst olabilir. # G\u00fcne\u015f patlamalar\u0131na kar\u015f\u0131 k\u0131r\u0131lgan ve savunmas\u0131z teknolojilere ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131m\u0131z, b\u00f6yle bir patlama halinde topyek\u00fcn bir \u00e7\u0131lg\u0131nl\u0131k haline d\u00f6n\u00fc\u015febilir. # Bir mega volkan p\u00fcsk\u00fcrmesi yery\u00fcz\u00fcndeki hayat\u0131 t\u00fcm\u00fcyle olmasa da (en az\u0131ndan insan soyu i\u00e7in) yok edebilir. # K\u00fcresel politik […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[248],"tags":[159,160,77,161,84,208,78,65,431],"class_list":["post-1615","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-cesitli","tag-ahlak","tag-felaket","tag-felsefe","tag-kiyamet","tag-paradigma","tag-platon","tag-politika","tag-postmodernite","tag-ragnarok"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.gokhanyorgancigil.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1615","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.gokhanyorgancigil.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.gokhanyorgancigil.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.gokhanyorgancigil.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.gokhanyorgancigil.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1615"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/www.gokhanyorgancigil.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1615\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1622,"href":"https:\/\/www.gokhanyorgancigil.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1615\/revisions\/1622"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.gokhanyorgancigil.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1615"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.gokhanyorgancigil.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1615"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.gokhanyorgancigil.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1615"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}