{"id":1376,"date":"2013-04-01T00:00:02","date_gmt":"2013-03-31T21:00:02","guid":{"rendered":"http:\/\/www.gokhanyorgancigil.com\/?p=1376"},"modified":"2017-05-12T00:33:02","modified_gmt":"2017-05-11T21:33:02","slug":"yeni-olan-her-zaman-iyi-midir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.gokhanyorgancigil.com\/?p=1376","title":{"rendered":"Yeni olan her zaman iyi midir?"},"content":{"rendered":"<p>\u0130nsanl\u0131k iyiye do\u011fru evrilmekte midir? Biyolojik evrimden bahsetmiyorum; \u00f6rne\u011fin yaz\u0131l\u0131 k\u00fclt\u00fcr, s\u00f6zel k\u00fclt\u00fcrden daha &#8220;moderndir&#8221;, peki daha iyi midir? Yaz\u0131n\u0131n icad\u0131yla kayda ge\u00e7irilen duygular sonraki nesillere aktar\u0131l\u0131r, tamam. Acaba bir insanl\u0131k deneyiminin yaz\u0131l\u0131 olarak ba\u015fkalar\u0131na ve ya sonraki ku\u015faklara aktar\u0131m\u0131 s\u0131ras\u0131nda s\u00f6zel aktar\u0131ma oranla bir \u015feyler de kaybediyor olabilir miyiz? S\u00f6zel aktar\u0131m\u0131n yaz\u0131l\u0131 aktar\u0131ma g\u00f6re \u00fcst\u00fcn yanlar\u0131 var m\u0131d\u0131r?<br \/>\n<iframe loading=\"lazy\" src=\"http:\/\/www.youtube.com\/embed\/VpeBGQ1S5t8\" height=\"315\" width=\"420\" allowfullscreen=\"\" frameborder=\"0\"><\/iframe><br \/>\nMesele bilgiyi \u00e7o\u011faltmak ve ba\u015fkalar\u0131na aktarmak ise evet, yaz\u0131l\u0131 gelenek s\u00f6zel gelene\u011fe g\u00f6re \u00e7ok daha ba\u015far\u0131l\u0131d\u0131r. Ne var ki mesele bilgiyi de\u011fil de duyguyu aktarmak ise yaz\u0131l\u0131 gelene\u011fin o kadar ba\u015far\u0131l\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnebiliriz. Bir \u00f6yk\u00fcy\u00fc bir kitab\u0131n sayfalar\u0131nda okumaktansa belki de \u00e7\u0131t\u0131rdayarak yanan bir ate\u015fin etraf\u0131nda halka olmu\u015f bir topluluk ile birlikte, bir \u00f6yk\u00fc anlat\u0131c\u0131s\u0131ndan dinlemek daha &#8220;ba\u015far\u0131l\u0131d\u0131r&#8221;? Belki de sinema bu y\u00fczden \u00e7ok pop\u00fcler bir sanatt\u0131r. Sinema ile bilimsel tezler ortaya koyulmaz, daha \u00e7ok duygular ve durumlar aktar\u0131l\u0131r. Ve belki de sinema ge\u00e7mi\u015fimizden bug\u00fcne gelen ve kitlesel bilincimizde izleri olan s\u00f6zel gelene\u011fin bir benzeri oldu\u011fu i\u00e7in bu denli pop\u00fclerdir? Kim Amazing Stories&#8217;in a\u00e7\u0131l\u0131\u015f jeneri\u011findeki dinleyicilerden biri olmak ya da Ewok&#8217;lar\u0131n aras\u0131na kar\u0131\u015f\u0131p C3po&#8217;nun anlatt\u0131\u011f\u0131 \u00f6yk\u00fcy\u00fc dinlemek istemez?<\/p>\n<p>Para \u00fczerine kurulu ama i\u00e7inde paran\u0131n olmad\u0131\u011f\u0131 (yok oldu\u011fu) bir ekonomik sistem i\u00e7inde ya\u015f\u0131yoruz. Art\u0131k para yerine bankalar\u0131n elektronik kay\u0131tlar\u0131ndaki rakamlar ekonomimizin bel kemi\u011fini olu\u015fturuyor. Paran\u0131n kendisini g\u00f6rmeden al\u0131\u015fveri\u015f yapabiliyoruz. Para banknot formundayken asl\u0131nda alt\u0131n formundaki paran\u0131n yerini alan bir \u015fey iken art\u0131k banknot da dola\u015f\u0131mdan kalkmak \u00fczere. Art\u0131k dijital de\u011ferleri ta\u015f\u0131mam\u0131za yarayan kartlar\u0131m\u0131z ve bilgisayar ekran\u0131ndaki rakamlar\u0131m\u0131z var. Bu daha yeni tamam. Peki acaba, dijital ekonomi, ekonominin &#8220;ilkel&#8221; hali olan de\u011fi\u015ftoku\u015f&#8217;tan daha m\u0131 iyi? De\u011fi\u015ftoku\u015fta ekonomiyi olu\u015fturan taraflar\u0131n kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 r\u0131zalar\u0131 ile \u015feylerin el de\u011fi\u015ftirmesi var. \u0130htiya\u00e7lar\u0131m\u0131z \u015feylerden olu\u015fuyor. Para, yani banknot, bir \u015fey olarak ihtiya\u00e7 duyabilece\u011fim bir \u015fey de\u011fil. Banknotu yiyemem, verece\u011fi \u0131s\u0131 i\u00e7in yakmaya kalksam de\u011fmez, odun ondan daha de\u011ferli. De\u011fi\u015ftoku\u015fta \u015fey olarak de\u011ferli bir \u015feyi, ihtiyac\u0131 olana vererek, ihtiyac\u0131m olan ba\u015fka bir \u015feyi al\u0131yorum. Ve hepsinden \u00f6nemlisi ben de raz\u0131y\u0131m kar\u015f\u0131mdaki de. Kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 bir anla\u015fma s\u00f6z konusu&#8230; Modern ekonomi bu &#8220;ilkel&#8221; ekonomiden daha m\u0131 iyi oluyor yani? Belki de, modern olana ezbere &#8220;iyi&#8221; demeden \u00f6nce, m\u00fclkiyet kavram\u0131 \u00fczerinde biraz daha kafa yormal\u0131y\u0131z.<\/p>\n<p>Tekerlek icat edilince uzak mesafeleri daha k\u0131sa zamanda almaya ba\u015flad\u0131k. Ard\u0131ndan buhar g\u00fcc\u00fc, fosil yak\u0131tlar derken jet motorlar\u0131na kadar geldik. Eskiden deve ya da at\u0131n \u00fczerinde ya da r\u00fczgara yelken a\u00e7an dhowlarla Tanca&#8217;dan yola \u00e7\u0131k\u0131p \u00c7in&#8217;e, Anadolu ve Kafkasya&#8217;ya seyahat eden ki\u015fi \u0130bn Batuta oluyordu. Yani yolculu\u011fun kendisi de bir hayat deneyimi idi. Seyyah dedi\u011fin adam b\u00fcy\u00fck adamd\u0131. \u015eimdi \u0130bn Batuta&#8217;n\u0131n seyahat g\u00fczergah\u0131n\u0131 modern ara\u00e7larla en fazla bir iki g\u00fcnde kat edebilirsiniz. Bu bir iki g\u00fcnden sonra olsa olsa yorgun olursunuz ve ba\u015f\u0131n\u0131z a\u011fr\u0131yor olur. Yan\u0131n\u0131zdaki koltuktaki adam horluyor ya da a\u011fz\u0131 kokuyorsa b\u0131rak\u0131n \u0130bn Batuta gibi bilge bir seyyah olmay\u0131 sadece sinir olarak evinize d\u00f6n\u00fcyor olabilirsiniz. Hangisi daha iyi? Deve, at ve dhow ile, hatta yaya olarak yolculuk yapmak m\u0131 yoksa ter\u00f6rist oldu\u011fumuzdan \u015f\u00fcphelenen g\u00fcvenlik g\u00f6revlililerinin ard\u0131\u015f\u0131k aramalar\u0131ndan ge\u00e7erek bindi\u011fimiz neredeyse s\u00fcpersonik jetlerle mi?<\/p>\n<p>\u0130yi nedir?<\/p>\n<p>Uzun bir hayata sahip olup bu hayat\u0131n b\u00fcy\u00fck bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde s\u0131k\u0131nt\u0131dan patlamak m\u0131, \u00f6rne\u011fin, hacca y\u00fcr\u00fcyerek giderken inan\u0131lmaz maceralar ya\u015fayan dedelerimiz gibi dolu dolu ama belki daha d\u00fc\u015f\u00fck bir ya\u015f ortalamas\u0131yla ya\u015famak m\u0131? Eskiden s\u0131radan bir hac\u0131 bile bildi\u011finiz Frodo gibi oturup yaz\u0131lacak an\u0131lara sahip oluyordu. \u015eimdilerde sadece ba\u015f\u0131m\u0131z a\u011fr\u0131yor. Be\u015f kilometrelik yere bile otomobillerle gidip mesai bitiminde fitness salonlar\u0131nda robotik makinelerin \u00fczerinde tepiniyoruz. Bu durumda be\u015f kilometrelik yere otomobille on dakikada gitmek, eskiye g\u00f6re daha m\u0131 &#8220;iyi&#8221; olmu\u015f oluyor yani?<\/p>\n<p>Ezbere cevaplar\u0131m\u0131z varsa kafalar\u0131m\u0131z\u0131 formatlayanlara bor\u00e7luyuz. D\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fcyoruz, \u00f6\u011fretileni tekrarl\u0131yoruz.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u0130nsanl\u0131k iyiye do\u011fru evrilmekte midir? Biyolojik evrimden bahsetmiyorum; \u00f6rne\u011fin yaz\u0131l\u0131 k\u00fclt\u00fcr, s\u00f6zel k\u00fclt\u00fcrden daha &#8220;moderndir&#8221;, peki daha iyi midir? Yaz\u0131n\u0131n icad\u0131yla kayda ge\u00e7irilen duygular sonraki nesillere aktar\u0131l\u0131r, tamam. Acaba bir insanl\u0131k deneyiminin yaz\u0131l\u0131 olarak ba\u015fkalar\u0131na ve ya sonraki ku\u015faklara aktar\u0131m\u0131 s\u0131ras\u0131nda s\u00f6zel aktar\u0131ma oranla bir \u015feyler de kaybediyor olabilir miyiz? S\u00f6zel aktar\u0131m\u0131n yaz\u0131l\u0131 aktar\u0131ma g\u00f6re [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[248],"tags":[85,70,71,121,61,62,83,111,64,84,65,34],"class_list":["post-1376","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-cesitli","tag-bati","tag-bilim","tag-bilim-felsefesi","tag-gelenek","tag-gezi","tag-ilginc","tag-mitoloji","tag-modern","tag-oyku","tag-paradigma","tag-postmodernite","tag-sinema"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.gokhanyorgancigil.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1376","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.gokhanyorgancigil.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.gokhanyorgancigil.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.gokhanyorgancigil.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.gokhanyorgancigil.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1376"}],"version-history":[{"count":8,"href":"https:\/\/www.gokhanyorgancigil.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1376\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2128,"href":"https:\/\/www.gokhanyorgancigil.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1376\/revisions\/2128"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.gokhanyorgancigil.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1376"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.gokhanyorgancigil.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1376"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.gokhanyorgancigil.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1376"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}