{"id":1362,"date":"2013-03-27T00:48:31","date_gmt":"2013-03-26T21:48:31","guid":{"rendered":"http:\/\/www.gokhanyorgancigil.com\/?p=1362"},"modified":"2017-05-12T00:32:51","modified_gmt":"2017-05-11T21:32:51","slug":"ikili-mantigin-sefaleti","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.gokhanyorgancigil.com\/?p=1362","title":{"rendered":"\u0130kili mant\u0131\u011f\u0131n sefaleti"},"content":{"rendered":"

Ya hep ya hi\u00e7. Siyah ya da beyaz.<\/p>\n

Grinin milyonlarca tonundan olu\u015fan bir d\u00fcnyada ne kadar sefil bir mant\u0131k y\u00fcr\u00fctme \u015fekli!.. Oysa politika bu mant\u0131kla \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. \u00d6zellikle g\u00fcndelik politik ba\u015fl\u0131klar\u0131n neredeyse hepsi medyaya bu mant\u0131k \u00e7er\u00e7evesinde sunulur. Taraflara g\u00f6re bu \u00fclkede ultra hainler, ultra vatanseverler, ultra fa\u015fistler, ultra kahramanlar, ultra bilmem ka\u00e7 t\u00fcr insan var. Hal b\u00f6yle olunca da geri kalan herkese de uyuyor olmak d\u00fc\u015f\u00fcyor. Bu yaz\u0131y\u0131 taraf olmadan yazmak m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil fark\u0131nday\u0131m ama konuyu \u00f6rneklendirmeye kalkarsam da ultra hain ya da ultra kahraman ilan edilece\u011fimi biliyorum. Normal \u015fartlarda umurumda olmazd\u0131 ama gelin g\u00f6r\u00fcn ki yaz\u0131daki mesaj\u0131n herkese gitmesini istiyorum! O y\u00fczden kimsenin dogmalar\u0131na dil uzatmamaya gayret g\u00f6stermeliyim.<\/p>\n

\"\u0130kili<\/a>
\u0130kili mant\u0131k: hain mi kahraman m\u0131?<\/figcaption><\/figure>\n

Dogmalar\u0131n\u0131z sizin kesin inan\u00e7lar\u0131n\u0131zd\u0131r. Ve sizi ikili mant\u0131kla d\u00fc\u015f\u00fcnmeye mecbur b\u0131rak\u0131r. Kendisini politik olarak bir tarafta hisseden birey art\u0131k ayn\u0131 zamanda bir klana da \u00fcye olmu\u015f gibidir. Bu da beynimizin en alt katmanlar\u0131ndaki mekanizmalar\u0131 \u00e7al\u0131\u015ft\u0131ran bir durum. En ilkel d\u00fcrt\u00fclerimizi yani. Ah, tabii bir de taraflar\u0131n kendilerini asla… Ama kar\u015f\u0131dakini mutlak dogmatik olarak g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc s\u00f6ylemeye bile gerek yok.<\/p>\n

E\u011fer kar\u015f\u0131n\u0131zdaki insan\u0131n mutlak k\u00f6t\u00fc oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorsan\u0131z bilmelisiniz ki mutlak k\u00f6t\u00fc diye bir \u015fey yoktur. Mutlak iyi ve mutlak k\u00f6t\u00fcy\u00fc d\u00fc\u015f\u00fcnmemek ikili mant\u0131k y\u00fcr\u00fctmelere k\u0131yasla \u00e7ok daha zordur. Emek vermeniz gerekir. Bir \u015feye inanmak istiyorsan\u0131z, inan\u0131n, ama inanc\u0131n\u0131z i\u00e7in emek vermeniz gerekti\u011fini de unutmay\u0131n. \u0130nanc\u0131n\u0131z\u0131 k\u00f6r inanca yani dogmaya \u00e7evirip \u00e7evirmedi\u011finizi de her an s\u0131naman\u0131z gerekir. \u00c7\u00fcnk\u00fc dogman\u0131n oldu\u011fu yerde ak\u0131l tutukluk yapar. B\u00fct\u00fcn rasyonaliteniz u\u00e7ar buharla\u015f\u0131r gider. Konu, “kendinizi ger\u00e7eklemek” gibi ego merkezli bir hal al\u0131r k\u0131s\u0131r d\u00f6ng\u00fcye girer. \u0130nsan\u0131n egosu, mutlak referans\u0131 haline gelirse de her \u015fey iptal olur. \u0130\u015fte b\u00f6yle bir noktada ki\u015fi intihar bombac\u0131s\u0131 da olabilir. Zihin, d\u00fc\u015f\u00fcnmek ve konu\u015fmak yerine slogan \u00fcretiyor ya da alay ediyorsa tembelle\u015fmi\u015f demektir ve bu k\u00f6r inanc\u0131n en \u00f6nemli g\u00f6stergelerinden biridir. Ayd\u0131n insan; kendi zihnini kar\u015f\u0131t g\u00f6r\u00fc\u015flerin sava\u015f alan\u0131na \u00e7eviremiyorsa ben ayd\u0131n\u0131m diye ge\u00e7inmesin bir zahmet. Her yol Roma’ya \u00e7\u0131kar der gibi kar\u015f\u0131s\u0131na \u00e7\u0131kan her \u015feyi inanc\u0131na yontan insan ayd\u0131n olamaz. B\u00f6yle bir Tanr\u0131 inanc\u0131 da hakiki inan\u00e7 de\u011fildir. Taklittir. Tahkik de\u011fildir. B\u00f6yle bir ateizm de ateizm de\u011fildir, tanr\u0131 d\u0131\u015f\u0131ndaki herhangi bir \u015feye k\u00f6r inan\u00e7la ba\u011fl\u0131 olmakt\u0131r: Bazen kendi egosuna, bazen do\u011fa g\u00fc\u00e7lerine, bazen bilime… Bir atesit, her an inan\u00e7s\u0131zl\u0131\u011f\u0131 ile inanc\u0131n\u0131 sorgulay\u0131p zihninde bir sava\u015f alan\u0131 a\u00e7\u0131yorsa ger\u00e7ek bir ateist olabilir. \u0130nanc\u0131n zihnine girmesine bile izin vermiyorsa yukar\u0131da yazd\u0131\u011f\u0131m gibi k\u00f6r bir inan\u00e7s\u0131zd\u0131r. Slogan \u00fcretir, alay eder. Kitle ileti\u015fim ara\u00e7lar\u0131n\u0131n gaz verdi\u011fi yayg\u0131n kan\u0131n\u0131n aksine bilim, inan\u0131lacak bir \u015fey de\u011fildir. “Evrensel \u00e7ekim kanununa inan\u0131yorum” gibi bir c\u00fcmle ne kadar anlams\u0131z ise “bilime inan\u0131yorum” c\u00fcmlesi de anlams\u0131zd\u0131r (ayn\u0131 zamanda tembel bir zihnin \u00fcretti\u011fi bir slogand\u0131r). Bilim evrendeki i\u015fleyi\u015fi anlama \u00e7abas\u0131d\u0131r ve her daim de\u011fi\u015fen modeller \u00fcretmemize yarar. Bug\u00fcn bilim diyerek inand\u0131klar\u0131n\u0131z yar\u0131n yanl\u0131\u015flanabilir ve bilimd\u0131\u015f\u0131 olabilir. \u00d6te yandan bilimin kendisine de inan\u0131lamaz. \u0130nsanlar genellikle inanmad\u0131klar\u0131 \u015feyleri tan\u0131mlayabilmek i\u00e7in bilime inand\u0131klar\u0131n\u0131 ifade ediyorlar. B\u00f6ylece inanmak istemediklerini “d\u0131\u015far\u0131da” b\u0131rakabiliyorlar ama teknik anlamda bu bir hata. Bilim Ad Hoc<\/a> (bkz. ad hoc hypothesis)<\/em> \u00f6nermelerle \u00fcretilemez. Ama pop\u00fcler bilim-din tart\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n neredeyse t\u00fcm\u00fc bu \u015fekilde \u00f6nermelerle doludur.<\/p>\n

Asl\u0131nda b\u00fct\u00fcn olay\u0131n bu yaz\u0131daki ba\u011flamda d\u00f6nd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc d\u00fc\u015f\u00fcnecek kadar naif de olmamak laz\u0131m. Ya\u015fam tarz\u0131, t\u00fcketim al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131, en basit haliyle \u00e7\u0131kar \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131 bu ba\u011flam\u0131n tetikleyicileridir. Yine de Mutlak iyi<\/strong> ya da Mutlak k\u00f6t\u00fc<\/strong>ler olmad\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 anlayabilecek miyiz bir g\u00fcn, bilemiyorum…<\/p>\n

\u0130nsanlar\u0131 anlamak i\u00e7in bile \u00e7aba sarfetmeyen insanlar\u0131n var oldu\u011funu g\u00f6rd\u00fck\u00e7e ba\u015fkalar\u0131 i\u00e7in ya\u015famak idealinin cennetten yery\u00fcz\u00fcne inen bir melek oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. O, silah namlusundaki bir papatya…<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Ya hep ya hi\u00e7. Siyah ya da beyaz. Grinin milyonlarca tonundan olu\u015fan bir d\u00fcnyada ne kadar sefil bir mant\u0131k y\u00fcr\u00fctme \u015fekli!.. Oysa politika bu mant\u0131kla \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. \u00d6zellikle g\u00fcndelik politik ba\u015fl\u0131klar\u0131n neredeyse hepsi medyaya bu mant\u0131k \u00e7er\u00e7evesinde sunulur. Taraflara g\u00f6re bu \u00fclkede ultra hainler, ultra vatanseverler, ultra fa\u015fistler, ultra kahramanlar, ultra bilmem ka\u00e7 t\u00fcr insan var. […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[248],"tags":[140,75,62,42,91,111,143,78,89],"class_list":["post-1362","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-cesitli","tag-dogma","tag-elestiri","tag-ilginc","tag-karakter","tag-medya","tag-modern","tag-mutlak","tag-politika","tag-tuketim-toplumu"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.gokhanyorgancigil.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1362","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.gokhanyorgancigil.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.gokhanyorgancigil.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.gokhanyorgancigil.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.gokhanyorgancigil.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1362"}],"version-history":[{"count":12,"href":"https:\/\/www.gokhanyorgancigil.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1362\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2127,"href":"https:\/\/www.gokhanyorgancigil.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1362\/revisions\/2127"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.gokhanyorgancigil.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1362"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.gokhanyorgancigil.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1362"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.gokhanyorgancigil.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1362"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}